İş Sözleşmesi Fesih Türleri 2026: Haklı, Geçerli, İhbarlı, Bildirimsiz

İş sözleşmesi fesih, iş ilişkisinin sona ermesidir. 4857 sayılı İş Kanunu m.17-25 ve TBK m.435-447 düzenler. Haklı, geçerli, ihbarlı, bildirimsiz olmak üzere farklı türleri vardır. Her tür kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işsizlik maaşı haklarını farklı etkiler. Bu rehberde tüm fesih türleri, koşulları ve işçi/işveren stratejileri anlatılmaktadır.

Fesih Türleri Genel Bakış

İşveren Tarafından Fesih

1. Haklı Fesih (4857 m.25) — disiplin/ahlak/sağlık
2. Geçerli Fesih (4857 m.18) — performans/işletme
3. İhbarlı Fesih — süre vererek bildirim

İşçi Tarafından Fesih

1. Haklı Fesih (4857 m.24) — işverenin ihlali
2. İstifa — kendi isteği
3. İhbarlı Fesih — süre vererek

Kendiliğinden Sona Erme

• Sürenin dolması (belirli süreli)
• Ölüm
• Karşılıklı anlaşma (ikale)

İşveren Haklı Fesih (4857 m.25)

Şartlar

4 ana sebep grubu:

1. Sağlık (m.25/I)

• İşçinin hastalık/kaza nedeniyle iş yapamaması
• Bekleme süresi kanunla belirli (6 hafta)

2. Ahlak ve İyi Niyet Kuralları (m.25/II)

• Hırsızlık, yalan beyan
• Cinsel taciz (işyerinde)
• Kavga, hakaret
• İşverene karşı tehdit

3. Zorlayıcı Sebepler (m.25/III)

• Doğal afet (deprem, yangın)
• İşletme tamamen durur

4. İşçinin Gözaltı/Tutuklanma (m.25/IV)

• Belirli süreden uzun tutukluluk
• Mahkumiyet sonucu

Sonuçlar

Haklı fesih → Kıdem tazminatı YOK, ihbar tazminatı YOK. (İşçi aleyhine en ağır fesih)

İspat Yükü

İşveren ispatla yükümlü:

• Tanık
• Belge (uyarı, soruşturma)
• Disiplin kurulu kararı

İşveren Geçerli Fesih (4857 m.18)

Şartlar

• 30 + işçi çalıştıran işyerleri için
• 6 ay+ kıdem olan işçi
• Geçerli sebep (performans/işletme)

Geçerli Sebepler

• Verimsizlik (objektif kriterler)
• Eğitim eksikliği
• Görev uyumsuzluğu
• İşletme küçülmesi (ekonomik gereklilik)

Bildirim Şartı

• Yazılı bildirim
• Sebep belirtilme
• Savunma alma (önce)

Sonuçlar

Geçerli fesih → Kıdem + ihbar tazminatı VAR + işsizlik maaşı VAR.

İşe İade Hakkı (m.20)

İşçi 1 ay içinde İş Mahkemesi'ne dava:

• Geçerli sebep yok iddiası
• Kazanırsa: İşe iade + boşta geçen süre ücreti

Detay: İşe İade Davası Rehberi.

İşçi Haklı Fesih (4857 m.24)

Şartlar — 4 Sebep Grubu

1. Sağlık (m.24/I)

• İşin niteliği sağlığa zararlı
• Yetersiz koruma

2. Ahlak ve İyi Niyet (m.24/II)

• İşveren cinsel taciz
• Hakaret, tehdit
• Maaş ödememe (3+ ay)
• SGK primi ödememe
• Çalışma şartlarında esaslı değişiklik (rıza alınmadan)

3. Zorlayıcı Sebepler (m.24/III)

• İşletme tamamen durur
• Doğal afet

Sonuçlar

İşçi haklı fesih → Kıdem tazminatı VAR + işsizlik maaşı VAR (ihbar yok — derhal fesih).

Süre

Olay tarihinden 6 iş günü içinde fesih bildirilmeli (m.26).

İhbarlı Fesih (4857 m.17)

İhbar Süreleri (Kıdem'e Bağlı)

| Kıdem | İhbar Süresi | |---|---| | 6 ay altı | 2 hafta | | 6 ay - 1.5 yıl | 4 hafta | | 1.5 yıl - 3 yıl | 6 hafta | | 3 yıl + üstü | 8 hafta |

İhbar Süresi İçinde

• İşçi eski iş yapmaya devam
• 2 saat/gün iş arama izni (m.27)
• Ücret ödeme devam

İhbar Tazminatı

Süre vermek istemeyen taraf → ihbar tazminatı öder. Hesaplama: İhbar süresi × günlük ücret.

Kıdem Tazminatı (1475 SK m.14)

Hak Edilme Şartları

• 1 yıl üstü kıdem
• Belirli fesih türleri (haklı + geçerli + iyi sebepli istifa)

Hak Etmediği Durumlar

• İşçi haksız fesih (basit istifa)
• İşveren haklı fesih (TCK suç + ahlak)
• Karşılıklı anlaşma (ikale) — bedel sözleşmede

Hesaplama (2026)

Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret (tavan: TÜFE artışı ile güncel).

• Tavan (2026 H1): 64.948,77 TL/yıl — her 6 ayda güncellenir
• Brüt ücret tavanı aşarsa tavan uygulanır

Detay: Kıdem Tazminatı Rehberi.

İşsizlik Maaşı (4447 SK m.51)

Hak Şartları

• Son 120 gün kesintisiz çalışma
• Son 3 yılda 600 gün prim
• Kendi isteği dışında işten çıkış (haklı fesih + geçerli fesih + sözleşme süresi)

Hak Etmediği Durumlar

• İstifa (kendi isteği)
• İşveren haklı fesih
• Karşılıklı anlaşma (ikale)

Süre

• 600 gün: 180 gün maaş
• 900 gün: 240 gün
• 1080 gün: 300 gün

Miktar

Son 4 ay brüt ücret ortalaması × %40 (asg ücretle sınırlı).

Karşılıklı Anlaşma (İkale)

Tanımı

İşveren + işçi anlaşarak fesih (yazılı).

Avantajlar (İşçi için)

• Bonus ödeme (sözleşmede yazılı)
• Yumuşak ayrılış
• Referans korunması

Dezavantajlar (İşçi için)

• İşsizlik maaşı YOK
• İşe iade hakkı YOK
• Ek tazminat istemek zor

İşveren için Stratejik

• Dava riskini sıfırlama
• Kontrollü ayrılış

İşe İade Davasının Sonuçları (4857 m.21)

Geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece tespit edilirse feshin geçersizliğine karar verilir. Bu durumda işveren, işçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşe başlatmazsa işçiye en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı öder (4857 m.21). Ayrıca kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları ödenir.

İşçinin de yükümlülüğü vardır: kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. Bu süre içinde başvurmazsa fesih geçerli sayılır ve işçi yalnızca diğer fesih sonuçlarına (kıdem/ihbar) hak kazanır. Bu fıkra hükümleri sözleşmelerle değiştirilemez; aksi yöndeki şartlar geçersizdir.

Fesihte Kritik Süreler ve Hak Düşürücü Süreler

İş hukukunda süreler hak kaybına yol açacak kadar belirleyicidir; fesih türüne göre dikkatle takip edilmelidir.

Haklı Fesihte 6 İş Günü Kuralı (4857 m.26)

Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı bir davranışa dayanarak haklı fesih yapacak taraf (işçi veya işveren), bu davranışı öğrendiği günden itibaren 6 iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde fesih hakkını kullanmalıdır (4857 m.26). Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; geçirilirse haklı fesih hakkı kaybolur ve fesih geçersiz/haksız sayılabilir. İstisna: işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz.

İhbar Sürelerinin Niteliği (4857 m.17)

Tablodaki ihbar süreleri (2-4-6-8 hafta) asgari olup sözleşmeyle artırılabilir, ancak azaltılamaz. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi derhâl feshedebilir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında ihbar tazminatı öder. Detay: İhbar Tazminatı Hesaplama.

İşe İade ve Dava Süreleri

İşe iade için fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya, anlaşma olmazsa 2 hafta içinde dava açılmalıdır (4857 m.20). Alacak davalarında zamanaşımı; ücret ve fazla mesai için 5 yıl, kıdem ve ihbar tazminatı için 10 yıldır.

İş Davalarında Zorunlu Arabuluculuk (7036 m.3)

İşçi veya işveren alacağı, tazminat ve işe iade talebiyle açılacak davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Arabuluculuk aşaması tamamlanmadan dava açılırsa, dava usulden reddedilir; davacı, anlaşmaya varılamadığına dair son tutanağı dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Sürece ilişkin başlıca kurallar:

• Süre: Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren başvuruyu 3 hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla 1 hafta uzatılabilir.
• Zamanaşımı: Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez — bu, hak kaybını önleyen önemli bir korumadır.
• İstisna: İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları arabuluculuk dava şartı kapsamı dışındadır (m.3/3); bu davalar doğrudan açılabilir.
• Katılmama yaptırımı: Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulabilir ve aleyhine vekâlet ücretine hükmedilebilir.

Fesih Sonrası — İşçi Ne Yapmalı?

1. Belge Toplama

• Fesih bildirim yazısı
• Bordro (son 12 ay)
• SGK hizmet dökümü (e-Devlet)
• Ücret/SGK matrah kayıtları
• İşyeri dönem fişi

2. Hak Hesaplaması

• Kıdem tazminatı
• İhbar tazminatı
• Yıllık izin ücreti (kullanılmayan)
• Fazla mesai alacakları
• Hafta tatili / genel tatil ödenmemiş

3. Arabuluculuk Başvurusu (Dava Şartı)

Zorunlu arabuluculuk, işçi/işveren alacağı, tazminat ve işe iade davaları için dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Detay: Zorunlu Arabuluculuk.

4. Dava (Gerekirse)

• İş Mahkemesi
• 5 yıl zamanaşımı (ücret), 10 yıl (kıdem)

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi fesih kıdem tazminatı verir?

Genel olarak verir: İşveren geçerli fesih, işveren ihbarlı fesih, işçi haklı fesih, sözleşme süresi sonu, emeklilik, askerlik, evlilik (kadın), ölüm. Vermez: Basit istifa, işveren haklı fesih, karşılıklı anlaşma (sözleşmede yazılı bonus dışında).

İşçi haklı fesih nasıl yapılır?

Yazılı bildirim + 6 iş günü içinde gerekçeyi belirterek. Maaş ödememe, SGK ödememe, çalışma şartları esaslı değişiklik gibi sebeplerle.

İstifa edersem ne kaybederim?

Kıdem tazminatı YOK, ihbar tazminatı YOK, işsizlik maaşı YOK. Sadece biriken yıllık izin ücreti alırsınız.

İhbar tazminatı yerine ihbar süresi mi?

İşveren tercih eder. Süre verirse işçi çalışmaya devam (ücret ödeme), tazminat öderse hemen ayrılış.

Zorunlu arabuluculuk şart mı?

Evet (2018+) — iş davaları için dava şartıdır. Arabuluculuk olmadan dava açılamaz.

İşe iade davası ne zaman açılır?

Fesih bildiriminden 1 ay içinde İş Mahkemesi'ne. Önce zorunlu arabuluculuk.

Karşılıklı anlaşma (ikale) işçi için kötü mü?

Genelde evet — işsizlik maaşı + işe iade hakkı yok. Ancak bonus ödeme karşılığında kabul edilebilir.

Fesih bildirimini reddetmem mümkün mü?

Hayır — fesih tek taraflı hukuki işlem. Ancak haksız fesih iddiası ile dava açabilirsiniz.

İlgili İş Hukuku Rehberleri

Fesih, iş ilişkisinin yalnızca bir aşamasıdır. İş hukukunun sık karşılaşılan diğer konularını ayrıntılı ele aldığımız rehberler:

İşçi sağlığı ve iş kazaları

• İş kazası tazminatı: Maddi/manevi tazminat, SGK hakları ve dava süreci. → Detay: İş Kazası Tazminatı Rehberi
• İş sağlığı ve güvenliği: 6331 sayılı Kanun, işveren yükümlülükleri ve sorumluluk. → Detay: İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi
• Mobbing (psikolojik taciz): İşyerinde mobbing, ispat ve tazminat. → Detay: Mobbing Rehberi

Çalışma şartları ve izinler

• Yıllık ücretli izin: 4857 m.53-60, izin süreleri ve kullanılmayan iznin ücreti. → Detay: Yıllık Ücretli İzin Rehberi
• Doğum izni ve analık hakları: 4857 m.74, süreler ve SGK geçici iş göremezlik. → Detay: Doğum İzni ve Analık Hakları
• Sendika ve toplu iş sözleşmesi: 6356 sayılı Kanun kapsamında haklar. → Detay: Sendika Hakları Rehberi

SGK ve sigortalılık

• SGK hizmet tespit davası: Sigortasız çalışmanın tespiti ve hak arama. → Detay: SGK Hizmet Tespit Davası
• SGK emeklilik: 5510 sayılı Kanun, yaş/prim gün şartları ve aylık hesabı. → Detay: SGK Emeklilik Rehberi

---

İlgili rehberler:

• Kıdem Tazminatı Rehberi
• İşe İade Davası Rehberi
• Haklı Fesih Nedenleri
• İhbar Tazminatı Hesaplama
• Zorunlu Arabuluculuk 2026
• Fazla Mesai Ücreti Hesaplama

Gaziantep'te iş hukuku kapsamında iş sözleşmesi fesih analizi, kıdem-ihbar hesaplama, işe iade davası için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.