SGK Emeklilik Rehberi: 5510 SK, Yaş, Prim Gün, Aylık Hesaplama

SGK emeklilik, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında düzenlenir. 3 ana statü: 4/a (işçi/SSK), 4/b (Bağ-Kur), 4/c (memur/Emekli Sandığı). Emeklilik için 3 şart: yaş + prim gün sayısı + sigortalılık süresi. 2008 sonrası işe başlayan kadın/erkek için 65 yaş + 9000 gün prim. 2008 öncesi kademeli geçiş hakları korunur. Bu rehberde emeklilik şartları, prim gün hesaplama, emekli aylığı, dilekçe, EYT ve özel durumlar anlatılmaktadır.

SGK Emeklilik Statüleri

4/a — İşçi (SSK)

4857 + Hizmet sözleşmesi kapsamında:

• Özel + kamu işçileri
• İşveren prim ödüyor
• 5510 m.4/1-a

4/b — Bağımsız (Bağ-Kur)

Esnaf + tüccar + meslek sahipleri:

• Serbest meslek
• Şirket ortağı
• Çiftçi
• 5510 m.4/1-b

4/c — Memur (Emekli Sandığı)

657 SK kapsamında:

• Kamu memuru
• Sözleşmeli memur (4/B)
• Hâkim, savcı, asker
• 5510 m.4/1-c

Emeklilik Şartları — Genel

3 Şart

1. Yaş (kadın/erkek farklı)
2. Prim gün sayısı
3. Sigortalılık süresi

Hepsi Tamamlanmalı

• Bir tanesi eksikse emeklilik yok
• Tamamlanana kadar çalışmaya devam veya prim borçlanma

Yaş Şartı (5510 m.28)

1999 Öncesi İşe Başlayan

• Kadın: 55 yaş
• Erkek: 60 yaş
• 5000-3600 gün prim gerektirir

1999-2008 Arası

• Kademeli geçiş sistemi
• Yaş + prim birlikte artar
• 2008 reformuna kadar korunmuş haklar

2008 Sonrası İşe Başlayan

• Kadın: 65 yaş
• Erkek: 65 yaş
• 9000 gün prim
• Eşit yaş + prim kuralı

Kademeli Geçiş Detayı (1999-2008)

• Her yıl 1 yaş ekleniyor
• Prim sayısı sabit veya artıyor
• Bireysel hesaplama SGK e-Devlet üzerinden

Prim Gün Sayısı (5510 m.28)

Yaş Şartı Ile İlişki

| Yaş Şartı | Prim Gün | |---|---| | 65 | 9000 gün (25 yıl) | | 60-55 (kadın) | 3600-5000 gün kademeli | | 2008 öncesi | kademeli (kanun yıl) |

Prim Gün Hesaplama

• 30 gün = 1 ay (SGK)
• Tam çalışma = ayda 30 gün
• Kısmi çalışma = orantılı

Prim Eksikse — Borçlanma (5510 m.41)

Eksik primleri parayla tamamlama:

• Askerlik dönemi (zorunlu)
• Yurt dışı çalışma
• Doktora + uzmanlık (memurlar)
• Yarım kalan eğitim

Borçlanma Bedeli

SGK aylık primli kazanç sınırının %32'si × ay sayısı.

Sigortalılık Süresi

Anlamı

SGK kapsamına ilk girişten itibaren geçen süre.

Şart

• Yaş + prim dışında ek şart
• 20-25 yıl civarı (statüye göre)
• 2008 öncesi kademeli

Emekli Aylığı Hesaplama (5510 m.29)

Genel Formül

Emekli aylığı = Ortalama Yıllık Kazanç × Aylık Bağlama Oranı

Adımlar

1. Tüm primli kazançlar toplanır
2. TÜFE ile güncellenir
3. Ortalama hesaplanır
4. Aylık Bağlama Oranı (ABO) uygulanır

ABO

• 3600 gün = %35 (taban)
• Her 360 gün = +%2
• 9000 gün = %65 civarı

Asgari Aylık (m.55)

Asgari ücret %50'sinden az olamaz.

Örnek

9000 gün prim + brüt 30.000 TL ortalama:

• ABO = %65
• Emekli aylığı = 30.000 × %65 = 19.500 TL/ay (yaklaşık)

EYT — Emeklilikte Yaşa Takılanlar

Yasa (7438 SK, 2023)

1999-2008 arası işe başlayanlardan:

• Yaş şartı kaldırıldı
• Sadece prim + sigortalılık yeterli
• 3 milyona yakın vatandaş etkilendi

EYT Şartları

• 08.09.1999 tarihinden ÖNCE sigortalılık başlangıcı
• Yeterli prim gün sayısı
• Yeterli sigortalılık süresi

EYT Başvuru

• SGK e-Devlet üzerinden
• Dilekçe + belgeler
• 15 gün içinde işleme alma

Erken Emeklilik (5510 m.40)

Bazı Durumlar

1. Maden ocakları (3600 gün + 50 yaş)
2. Yer altı çalışan
3. Engelli işçi (%40+ engel — m.28/3)
4. Sosyal güvenlik tahsisli işler

Şartlar

• Belirli iş kolu çalışmış olma
• Toplam prim + yaş indirimli
• Doktor raporu + iş kayıtları

Engelli Emeklilik (5510 m.28/3)

Şartlar

• %40+ engel oranı
• Yaş şartı kaldırılır
• Prim: 3960-5400 gün (engel derecesine göre)

Engel Dereceleri

| Engel Oranı | Prim Gün | |---|---| | %80+ engel | 3960 gün | | %60-79 engel | 4680 gün | | %40-59 engel | 5400 gün |

Belge

• Adli Tıp Kurumu raporu
• Hastane heyeti muayene
• SGK Sağlık Kurulu kararı

Yaşlılık Aylığı vs Malullük vs Ölüm Aylığı

Yaşlılık Aylığı (m.28-29)

Emeklilik şartları + tam çalışma sonrası.

Malullük Aylığı (m.25-27)

Çalışma gücünün %60+ kaybı halinde:

• 1800 gün prim yeterli
• Yaş şartı yok

Ölüm Aylığı (m.32-35)

SGK'lı ölümü halinde:

• Eş + çocuk + ana-baba alır
• 900 gün prim şartı
• Hak sahibi sayısı ile orantılı

Emeklilik Başvurusu

1. Dilekçe

• SGK e-Devlet üzerinden
• Yazılı dilekçe SGK İl Müdürlüğüne
• PTT ile gönderim

2. Belgeler

• Kimlik fotokopisi
• SGK hizmet dökümü (e-Devlet)
• Borçlanma belgesi (varsa)
• Engel raporu (varsa)

3. SGK İnceleme

• 30 gün içinde değerlendirme
• Eksik belge halinde 15 gün ek süre
• Karar tebliğ

4. Aylık Bağlama

• Karar tarihinden itibaren aylık
• Hesap bilgisi banka
• Otomatik ödeme

Emeklilik Reddi — İtiraz Süreçleri

SGK İdari İtiraz

• 60 gün içinde
• SGK İl Müdürlüğüne dilekçe
• Yeniden inceleme

İş Mahkemesi Davası

• İtiraz reddedilirse
• 60 gün içinde dava
• 7036 SK + arabuluculuk dava şartı

Yetkili Mahkeme

Sigortalının ikametgah yeri İş Mahkemesi.

Detay: Zorunlu Arabuluculuk Rehberi.

Emeklilik + Çalışmaya Devam

Yasal Durum (5510 m.30/3)

Emekli olduktan sonra çalışmak mümkün:

• Emekli aylığı devam eder
• Yeni prim ödenir (ek emekli)
• 2 yıllık ek prim → ek aylık

Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP)

• Brüt ücretin %30'u (eski sistem)
• Bazı şartlarda muafiyet

Sıkça Sorulan Sorular

SGK emeklilik için kaç yaş gerekli?

2008 sonrası başlayanlar: 65 yaş + 9000 gün prim. 1999-2008 arası: kademeli. 1999 öncesi: kadın 55 / erkek 60.

Emekli aylığı nasıl hesaplanır?

Ortalama yıllık kazanç × Aylık Bağlama Oranı (ABO). ABO 3600 günde %35, her 360 günde +%2, 9000 günde ~%65.

Prim borçlanma nedir?

Eksik primleri parayla tamamlama — askerlik, doğum, yurt dışı, doktora dönemleri. SGK m.41.

EYT nedir, kapsamı?

1999 öncesi sigortalılık + yeterli prim — yaş şartı kaldırıldı. 7438 SK 2023.

Erken emeklilik mümkün mü?

Yer altı + maden + engelli + ağır iş kolları için evet. 3600 gün + 50 yaş veya engel derecesi.

Emeklilik başvurusu nasıl yapılır?

e-Devlet SGK üzerinden online veya SGK İl Müdürlüğü dilekçe. 30 gün inceleme + karar tebliğ.

Malullük aylığı nedir?

Çalışma gücünün %60+ kaybı halinde — 1800 gün prim yeterli, yaş şartı yok (m.25-27).

Ölüm aylığı kimler alır?

Eş + çocuk + bakmakla yükümlü ana-baba. 900 gün prim şartı + paylaşım orantılı.

Emekli olunca çalışmaya devam edebilir miyim?

Evet — emekli aylığı devam eder + yeni prim ödenir. Ek 2 yıl prim → ek aylık.

Emeklilik reddedilirse ne yaparım?

60 gün içinde SGK'ya idari itiraz → reddedilirse İş Mahkemesi davası (arabuluculuk sonrası).

---

İlgili rehberler:

• Kıdem Tazminatı Hesaplama 2026
• İhbar Tazminatı Hesaplama
• SGK Hizmet Tespit Davası
• İş Sözleşmesi Fesih Türleri
• Mobbing Rehberi
• İşe İade Davası Rehberi
• İş Kazası Tazminatı Rehberi
• Yıllık Ücretli İzin Rehberi
• Sendika Hakları + TİS Rehberi
• Zorunlu Arabuluculuk Rehberi

Gaziantep'te iş hukuku kapsamında SGK emeklilik başvurusu, EYT dava, malullük aylığı tahsil, emekli aylığı yeniden hesaplama, SGK itiraz davası, prim borçlanma için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.