Tüketici Hakları Rehberi

Yedi Temel Tüketici Hakkı

Türk Hukuku'nda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre tüketicilerin yedi temel hakkı vardır:

1. Sağlık ve Güvenlik Hakkı
2. Bilgi Edinme Hakkı
3. Seçim Hakkı
4. Temsil ve Öğrenme Hakkı
5. Tazminat Hakkı
6. Eğitim Hakkı
7. Sağlıklı Çevre Hakkı

Ayıplı Ürün ve Hizmetler

Sözleşme şartlarına uygun olmayan ürünler ayıplı kabul edilir. 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: sözleşmeden dönme (fesih), ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım ya da malın ayıpsız misli ile değişimi. Seçim hakkı tüketiciye aittir; satıcı bu seçimi kısıtlayamaz.

Cayma Hakkı

Mesafeli sözleşmelerde (çevrimiçi, telefon vb.) tüketici, 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği gereği 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkına sahiptir. Kişiye özel hazırlanan ürünler, çabuk bozulan veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar ile ambalajı açılmış hijyen/sağlık ürünleri gibi istisnalar geçerlidir.

Garanti ve Hizmet

6502 sayılı Kanun'un 56. maddesine göre garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren asgari iki yıldır ve garanti döneminde ücretsiz onarım yapılması gerekir. Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca onarım talep edilen mallarda azami tamir süresi 30 iş gününü geçemez (konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre 60 iş günüdür).

Tüketici Hakem Heyeti

Tüketici uyuşmazlıklarında parasal değere göre başvuru mercii belirlenir. 2026 yılı için değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur; 186.000 TL ve üzeri uyuşmazlıklar ise doğrudan Tüketici Mahkemesinde görülür (6502 sayılı Kanun m.68/1).

Bu parasal sınır, il ve ilçe hakem heyetleri için tek ve aynıdır. 7392 sayılı Kanun ile 1/10/2022 tarihinden itibaren il ve ilçe hakem heyetleri için ayrı parasal sınır uygulaması kaldırılmıştır. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılır; o ilçede heyet bulunmuyorsa kaymakamlığa başvurulur.

Masraflar konusunda yaygın bir yanılgı vardır: Tüketici Hakem Heyetine başvuru tamamen ücretsizdir. Tüketici Mahkemesinde ise tüketiciler 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesi gereği harçtan muaftır; ancak bu muafiyet gider avansı, bilirkişi ücreti, tebligat ve keşif gibi yargılama giderlerini kapsamaz. Bu giderleri dava sırasında tüketici öder; davayı kazanması hâlinde ödediği yargılama giderleri karşı taraftan tahsil edilir. Yani "harçtan muaf" olmak davanın tamamen masrafsız olduğu anlamına gelmez.

Önemli not: Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırı her yıl 1 Ocak'ta yeniden değerleme oranıyla artırılır; başvuru tarihindeki güncel sınır esas alınır. (Örneğin bu sınır 2024'te 104.000 TL, 2025'te 149.000 TL, 2026'da ise 186.000 TL olmuştur.) Başvurudan önce o yıla ait güncel tutarı Ticaret Bakanlığı duyurularından (tuketici.ticaret.gov.tr) teyit ediniz.

Taksitli Satışlar ve Kredi Kartı

Taksitli satın almalar ve kredi kartı ile yapılan yetkisiz işlemler için tüketiciyi koruyan düzenlemeler mevcuttur. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 12. maddesine göre, kart hamilinin yetkisiz (hukuka aykırı) işlemlerden sorumluluğu, kaybı veya çalınmayı kartı çıkaran kuruluşa bildirmesinden önceki 24 saat içinde gerçekleşen kullanımla sınırlıdır ve bu süre için sorumluluk en fazla 150 TL'dir.

Bildirim yapıldıktan sonra meydana gelen kayıplardan kart hamili sorumlu değildir; bildirim sonrası sorumluluk kartı çıkaran kuruluşa geçer. Ancak bu 150 TL'lik sınır; hukuka aykırı kullanımın kart hamilinin ağır ihmaline veya kastına dayanması ya da bildirimin hiç yapılmaması hallerinde uygulanmaz. Kart hamili, prim ödeyerek bu 150 TL'lik sorumluluğunu sigortalatma hakkına da sahiptir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayıplı bir ürün aldım, ne yapabilirim? Onarım, değişim, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme (fesih) seçeneklerinden dilediğinizi kullanabilirsiniz. Seçim hakkı tüketiciye aittir.

İnternetten aldığım üründen cayabilir miyim? Evet. Mesafeli sözleşmelerde teslim tarihinden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilirsiniz. Kişiye özel, çabuk bozulan veya ambalajı açılmış hijyen ürünleri istisnadır.

Uyuşmazlığım için nereye başvurmalıyım? 2026 yılı için 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvurmanız zorunludur; bu tutar ve üzeri için doğrudan Tüketici Mahkemesinde dava açılır. Sınır her yıl güncellendiğinden başvuru tarihindeki tutarı teyit ediniz.

Kredi kartım çalındı, yapılan harcamalardan sorumlu muyum? Bildiriminizden önceki 24 saatlik kullanım için sorumluluğunuz en fazla 150 TL'dir; bildirimden sonraki işlemlerden sorumlu değilsiniz. Ağır ihmal/kast hali ile bildirimin hiç yapılmaması bu sınırın istisnasıdır.

Gaziantep'te Tüketici Hukuku Danışmanlığı

Ayıplı mal, cayma hakkı, Tüketici Hakem Heyeti başvurusu, kredi kartı uyuşmazlığı veya Tüketici Mahkemesi davaları konusunda Gaziantep'te hak kaybı yaşamamak için sürecin doğru yürütülmesi önemlidir. Tüketici hukuku alanında Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçerek tüketici uyuşmazlığınız için profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.