Gaziantep Boşanma Rehberi 2026: Süreç, Haklar, Mahkemeler, Avukat

Gaziantep'te boşanma davası açmak yalnızca hukuki bir adım değildir; aileyi, çocukları, malvarlığını ve geleceği etkileyen bir süreçtir. Bu rehber, anlaşmalıdan çekişmeliye, velayetten nafakaya, mal paylaşımından tazminata kadar Gaziantep'te boşanma sürecinin baştan sona haritasını verir. Tüm bilgiler Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine dayanır; her dosyanın kendine özgü olduğunu ve kesin değerlendirmenin avukat görüşmesiyle yapılması gerektiğini baştan belirtelim.

İçindekiler

1. Boşanma davası nedir, kim açabilir?
2. Anlaşmalı vs çekişmeli boşanma — hangisi sizin durumunuza uygun?
3. Gaziantep'te boşanma davası nasıl açılır?
4. Boşanma davası ne kadar sürer?
5. Boşanma davası masrafı ve avukatlık ücreti
6. Velayet — çocuklar kime emanet edilir?
7. Nafaka — kim öder, miktarı nasıl belirlenir?
8. Mal paylaşımı — edinilmiş mallara katılma rejimi
9. Boşanmada tazminat (maddi + manevi)
10. Yabancı mahkeme kararı tanıma-tenfiz
11. Boşanmada çocuk hakları
12. Avukat tutmak şart mı? Süreçte ne işe yarar?
13. Boşanma sonrası: ne yapmalı, ne yapmamalı?
14. Gaziantep'te boşanma avukatı seçimi

---

1. Boşanma Davası Nedir, Kim Açabilir?

Boşanma, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Türk hukukunda boşanma sebepleri Türk Medeni Kanunu'nda sınırlı sayıda (numerus clausus) düzenlenmiştir; yani kanunda sayılmayan bir sebebe dayanarak boşanma davası açılamaz. Bu sebepler özel ve genel olmak üzere ikiye ayrılır:

• Zina (TMK 161), hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK 163), terk (TMK 164) ve akıl hastalığı (TMK 165) özel sebeplerdir.
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166) ise uygulamada en sık başvurulan genel sebeptir.

Özel sebeplerin bir kısmı hak düşürücü süreye tabidir: zina (TMK 161) ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışta (TMK 162) dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her hâlde fiilin üzerinden 5 yıl geçmekle düşer; affeden eşin dava hakkı bulunmaz. Terk (TMK 164) için ayrılığın en az altı ay sürmesi ve usulüne uygun ihtar koşulu aranır. Akıl hastalığı (TMK 165) ise ancak hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespiti hâlinde sebep oluşturur. Genel sebepte (TMK 166) belirli bir olgunun değil, evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeyi çekilmez kılacak ölçüde sarsılmış olmasının ispatı esastır.

Boşanma davasını eşlerden her biri açabilir. Davaya yalnızca eşler taraf olur; boşanma bir özel hukuk (medeni yargı) davasıdır, ceza davası değildir. Gaziantep'te bu davalar Gaziantep Aile Mahkemesi'nde görülür. Müvekkil profili oldukça çeşitlidir: kısa süreli evliliklerden uzun yıllara, çocuklu ailelerden malvarlığı yoğun dosyalara kadar her durum kendi dinamiğini taşır.

2. Anlaşmalı vs Çekişmeli Boşanma — Hangisi Sizin Durumunuza Uygun?

İki yöntem arasındaki seçim, sürecin hızını, maliyetini ve yıpratıcılığını doğrudan belirler.

Anlaşmalı Boşanma Özet

Anlaşmalı boşanma, TMK 166/3 kapsamında düzenlenir. Üç temel koşul aranır:

• Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
• Eşler birlikte başvurmalı ya da bir eş diğerinin davasını kabul etmelidir.
• Tarafların boşanmanın tüm sonuçlarında (nafaka, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı, tazminat) anlaştığı bir protokol hazırlanmalıdır.

Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirir ve protokolü çocukların ve eşlerin menfaati açısından uygun bulursa boşanmaya karar verir. Son söz hâkimindir; protokol tek başına boşanmayı sağlamaz.

Çekişmeli Boşanma Özet

Çekişmeli boşanma, taraflardan birinin boşanmak istememesi ya da sonuçlarda (kusur, nafaka, velayet, mal paylaşımı) anlaşma sağlanamaması hâlinde yürür. Burada boşanma sebebinin ispatı ve delillerin mahkemece değerlendirilmesi gerekir. Delil toplama, tanık dinleme ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi içerdiğinden süreç anlaşmalıya göre belirgin biçimde uzar ve daha masraflıdır.

Genel kural: Taraflar her konuda mutabıksa anlaşmalı yol hızlı ve barışçıldır; uyuşmazlık varsa çekişmeli yol kaçınılmazdır. Süreç içinde tarafların anlaşması hâlinde çekişmeli dava anlaşmalıya dönüşebilir.

3. Gaziantep'te Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası, dava dilekçesinin yetkili ve görevli mahkemeye sunulmasıyla başlar. Genel olarak görevli mahkeme Aile Mahkemesi, yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Önemli: Türk hukukunda boşanma davası için zorunlu (dava şartı) arabuluculuk yoktur. Boşanma uyuşmazlıkları kamu düzenini ilgilendirdiğinden arabuluculuğa elverişli değildir; eşler doğrudan dava açabilir. Yalnızca boşanmanın eki niteliğindeki bazı malvarlığı/tazminat talepleri tarafların isteğiyle ihtiyari arabuluculuğa konu olabilir.

Gerekli Belgeler

• Nüfus kayıt örneği / kimlik fotokopisi
• Evlilik durumunu gösteren belgeler
• Çocuk varsa nüfus/doğum kayıtları
• Talebe göre mali belgeler (gelir, tapu, banka, araç kayıtları)
• Çekişmelide dayanılan deliller (tanık listesi, yazışmalar, raporlar)

Dava Dilekçesi İçeriği

Dilekçede; tarafların kimlik bilgileri, dayanılan boşanma sebebi ve somut vakıalar, deliller, ve talepler (nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki, mal rejimi tasfiyesi) açıkça gösterilir. Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması esastır; hukuka aykırı delil mahkemece dikkate alınmayabilir ve ayrıca sorumluluk doğurabilir.

Davanın Aşamaları

Çekişmeli boşanmada yargılama HMK'ya göre şu aşamalardan geçer: dilekçeler aşaması (dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap), ön inceleme (uyuşmazlık konularının tespiti), tahkikat (tanıkların dinlenmesi, delillerin toplanması, gerektiğinde bilirkişi incelemesi) ve karar. Taraflar duruşmalara bizzat katılabileceği gibi avukatları aracılığıyla da temsil edilebilir. Anlaşmalı boşanmada ise bu uzun yargılama yerine hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü denetlemesi esastır. Karardan sonra kanun yolu (istinaf; koşulları varsa temyiz) aşaması gelir; süresinde başvuru yapılmazsa karar kesinleşir ve nüfusa tescil edilir.

4. Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Kesin bir süre vaadi mümkün değildir; her dosya farklıdır. Genel eğilim:

• Anlaşmalı boşanma: Koşullar tamsa çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanabilir; toplam süre mahkemenin iş yüküne göre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişir.
• Çekişmeli boşanma: Delil yoğunluğu, tanık sayısı, bilirkişi incelemesi ve kanun yolu (istinaf/temyiz) aşamalarına bağlı olarak süre belirgin biçimde uzar. Dosyaya özel süre değerlendirmesi için avukata danışılması önerilir.

Gaziantep Aile Mahkemelerinin iş yükü, duruşma aralıklarını ve dolayısıyla toplam süreyi etkileyen başlıca etkendir. Süreci uzatan diğer etkenler; çok sayıda tanık, kapsamlı bilirkişi incelemesi (özellikle mal rejimi tasfiyesinde değerleme), yurt dışı tebligat ve kanun yolu aşamalarıdır. Süreci kısaltmak için delillerin baştan eksiksiz ve düzenli sunulması, taleplerin net belirlenmesi ve duruşmaların verimli kullanılması önemlidir.

5. Boşanma Davası Masrafı ve Avukatlık Ücreti

Boşanma davasının maliyeti dosyanın niteliğine göre değişir ve başlıca şu kalemlerden oluşur:

• Mahkeme harç ve giderleri: Başvurma harcı, peşin harç ve gider avansı (tebligat, tanık, bilirkişi vb.). Bu tutarlar her yıl güncellenir; güncel rakamlar adliye tevzi bürosundan veya avukatınızdan teyit edilmelidir.
• Bilirkişi ücreti (gerekirse): Mahkemenin takdir ettiği tutar üzerinden alınır.
• Avukatlık ücreti: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) esas alınarak ve dosyanın niteliğine göre belirlenir; tarife her yıl güncellenir ve asgari tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz.

Maddi durumu elverişsiz olanlar için adli yardım kurumu vardır: koşulları sağlayan taraf, harç ve giderlerden geçici muafiyet ile baro tarafından ücretsiz avukat görevlendirilmesi talep edebilir (HMK m.334 vd.). Adli yardımdan yararlanmak için kişinin, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen karşılayamayacak durumda olması ve talebinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir; talep, davaya bakan mahkemeye veya baronun adli yardım bürosuna yapılır. Ücret konusunda en sağlıklı yaklaşım, süreç başlamadan kapsamı ve ödeme planını yazılı bir avukatlık sözleşmesiyle netleştirmektir; böylece beklenmedik maliyetle karşılaşılmaz.

6. Velayet — Çocuklar Kime Emanet Edilir?

Velayet, çocuğun bakımı, eğitimi, sağlığı ve gelişimi için gerekli kararları alma yetki ve sorumluluğudur. TMK 335 uyarınca ergin olmayan çocuk ana-babanın velayeti altındadır; TMK 336'ya göre boşanmada velayet, çocuğun kendisine bırakıldığı tarafa aittir. Hâkim, velayeti belirlerken her şeyin üstünde çocuğun üstün yararını gözetir.

Velayeti almayan ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı vardır; hâkim boşanma kararıyla birlikte bu ilişkinin düzenini belirler (TMK m.182). İdrak çağındaki (görüşünü oluşturabilen) çocuğun görüşü mahkemece alınır; ancak bu görüş bağlayıcı değildir, esas olan çocuğun üstün yararıdır. Koşullar değişirse velayetin değiştirilmesi de talep edilebilir.

→ Detay için: Velayet Davası Rehberi, Velayet Değiştirme Davası Rehberi

7. Nafaka — Kim Öder, Miktarı Nasıl Belirlenir?

Türk hukukunda nafaka tek bir kurum değildir; dört ayrı hukuki temele dayanan türleri vardır:

• Tedbir nafakası (TMK 169): Dava süresince, eşin ve varsa çocukların geçimi için hâkimin kendiliğinden de hükmedebileceği geçici nafaka.
• İştirak nafakası (TMK 182, 327-329): Boşanma sonrası, velayeti kendisinde olmayan ebeveynin çocuğun bakım-eğitim giderlerine gücü oranında katkısı.
• Yoksulluk nafakası (TMK 175-176): Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan eş yararına, diğer eşin mali gücü oranında hükmedilen nafaka.
• Yardım nafakası (TMK 364): Eşler arasında değil, hısımlar (altsoy-üstsoy-kardeş) arasındaki dayanışmaya dayanan nafaka.

Nafaka için sabit bir formül veya tarife yoktur; tarafların gelir-gider durumu, çocuğun ihtiyaçları ve hakkaniyet ilkesi çerçevesinde hâkimin takdiriyle belirlenir (TMK 4, 176). Koşullar değişirse artırım, indirim veya kaldırma talep edilebilir.

→ Detay için: Nafaka Davası Rehberi, Nafaka Hesaplama 2026

8. Mal Paylaşımı — Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

1 Ocak 2002'den itibaren yasal (varsayılan) mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK 202). Eşler noterde sözleşmeyle başka bir rejim seçmedikçe bu rejim kendiliğinden uygulanır; "anlaşma yoksa herkesin malı kendine kalır" algısı yanlıştır.

Bu rejimde her eşin malvarlığı ikiye ayrılır: edinilmiş mallar (evlilik içinde karşılığı verilerek elde edilenler — maaş, evlilikte alınan ev/araç, birikim — TMK 219) ve kişisel mallar (evlilik öncesi mallar, miras/bağış, kişisel kullanım eşyaları — paylaşıma girmez, TMK 220).

Tasfiyenin mantığı: Her eşin edinilmiş mallarından borçlar düşülerek artık değeri bulunur; her eş, diğerinin artık değerinin yarısı oranında katılma alacağına hak kazanır (TMK 236). Bu, malın üzerinde aynî mülkiyet payı değil, para (alacak) hakkıdır ve kural olarak nakden ödenir (TMK 239). Mal rejimi, boşanma kararı tarihine göre değil davanın açıldığı tarihe göre sona erer (TMK 225).

→ Detay için: Boşanmada Mal Paylaşımı Rehberi, Mal Rejimleri Rehberi

9. Boşanmada Tazminat (Maddi + Manevi)

Boşanmaya sebep olan olaylarda kusuru daha ağır olmayan taraf, kusurlu eşten tazminat talep edebilir (TMK 174):

• Maddi tazminat (TMK 174/1): Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf lehine.
• Manevi tazminat (TMK 174/2): Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf lehine, uygun bir miktar para olarak.

Her iki tazminatta da kusur belirleyicidir; miktar, tarafların ekonomik-sosyal durumu ve olayın ağırlığı dikkate alınarak hâkim tarafından takdir edilir. Tazminat talepleri boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilir. Maddi/manevi tazminatın ödenme biçimi (irat/toptan) ve dava zamanaşımı için: boşanmada tazminat davası rehberi.

10. Yabancı Mahkeme Kararı Tanıma-Tenfiz

Yurt dışında boşanan Türk vatandaşlarının bu boşanmasının Türkiye'de hüküm doğurması için kararın tanınması gerekir. İşlem, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (MÖHUK) hükümlerine göre yürütülür; yetkili mahkeme aile mahkemesidir. Tanıma yapılmadıkça kişi Türkiye nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder; bu da yeniden evlenme, miras ve nüfus işlemlerinde sorun yaratır. Gerekli belgeler (kesinleşmiş yabancı karar, apostil/onay, yeminli tercüme) tamamlandığında süreç, karşı tarafın itirazı yoksa görece hızlı ilerler. Tanıma–tenfiz ayrımı ve karşılıklılık şartının neden tanımada aranmadığı için: yabancı mahkeme kararı tanıma-tenfiz rehberi.

11. Boşanmada Çocuk Hakları

Boşanmada esas olan "kim haklı kim haksız" değil, çocuğun üstün yararıdır. Türkiye'nin taraf olduğu BM Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca çocuğun, kendisini ilgilendiren konularda görüşünü ifade etme hakkı vardır ve idrak çağındaki çocuğun görüşü mahkemece alınır. Çocuğun velayeti kendisinde olmayan ebeveynle kişisel ilişki kurma, eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanma, her iki ebeveyninin de bakım ve ilgisini görme hakları korunur. Yüksek çatışmalı dosyalarda mahkeme, pedagog/uzman raporuna başvurabilir. Çocuğun üstün yararı, görüşünün alınması, kişisel ilişki ve iştirak nafakası ayrıntıları için: boşanmada çocuk hakları rehberi.

12. Avukat Tutmak Şart mı? Süreçte Ne İşe Yarar?

Boşanma davasında avukat tutmak hukuki bir zorunluluk değildir; taraf davasını kendisi de yürütebilir. Ancak boşanma; usul kuralları, hak düşürücü süreler, delil toplama ve nafaka/velayet/mal rejimi gibi teknik konular içerdiğinden, avukat desteği sonucu doğrudan etkiler. Bir avukat; doğru hukuki stratejiyi kurar, dilekçe ve delilleri usulüne uygun hazırlar, müzakereleri yürütür, duruşmalarda sizi temsil eder ve süreleri takip ederek hak kaybını önler. Özellikle çekişmeli dosyalarda ve malvarlığı yoğun süreçlerde profesyonel temsil belirleyici olur. Avukatla çalışmak aynı zamanda sürecin duygusal yükünü hafifletir: taraf, hukuki tartışmayı vekiline bırakarak kendisi ve çocukları için daha sağlıklı kararlara odaklanabilir.

13. Boşanma Sonrası: Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?

Kesinleşen boşanma kararı nüfus müdürlüğüne tescil edilir. Karar kesinleştikten sonra dikkat edilmesi gerekenler:

• Nüfus ve kimlik: Kayıt güncellenir; kadın kural olarak evlenmeden önceki soyadını alır (koşulları varsa eşinin soyadını kullanmaya devam talebi ayrı bir konudur).
• Mali bildirimler: Banka, kredi, sigorta ve gerekli kurumlara durum bildirilmelidir.
• Çocukla ilişki: Mahkemenin belirlediği kişisel ilişki düzenine uyulmalı, çocuk çatışmanın aracı hâline getirilmemelidir.
• Yapılmaması gerekenler: Nafaka/kişisel ilişki kararlarını keyfî biçimde ihlal etmek icra takibi ve yaptırım doğurur; mal kaçırma girişimleri hukuken geri alınabilir ve sorumluluk yaratır.

Süreç hukuken sona erdiğinde duygusal uyum da zaman alır; özellikle çocuklu ailelerde istikrarlı bir rutinin korunması ve gerektiğinde psikolojik destek alınması, hem ebeveynlerin hem de çocukların yeni döneme sağlıklı geçişini kolaylaştırır.

14. Gaziantep'te Boşanma Avukatı Seçimi

Doğru avukat seçimi; deneyim, alan odağı, ulaşılabilirlik ve ücret şeffaflığı ölçütlerine dayanmalıdır. Gaziantep'te aile hukuku alanında çalışan deneyimli bir Gaziantep boşanma avukatı ile çalışmak, sürecin doğru yönetilmesi ve haklarınızın korunması açısından önemlidir. Av. M. Furkan Gür, Gaziantep'te 8+ yıllık deneyim, 619+ görüşme ve ★4.9 (80 yorum) ile boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımı dosyalarında müvekkillerine destek vermektedir; ilk danışma ücretsizdir ve ücret, süreç başlamadan yazılı sözleşmeyle netleştirilir.

---

Sonuç

Boşanma zorlu bir süreç olabilir; ancak doğru bilgi ve doğru hukuki rehberlikle yönetilebilir bir yol haline gelir. İster anlaşmalı ister çekişmeli olsun, her dosyanın kendine özgü dinamiği vardır ve kararlarınızı somut durumunuza göre vermeniz gerekir. Gaziantep'te boşanma sürecinizi sağlam adımlarla ilerletmek için Av. M. Furkan Gür ile ücretsiz ön görüşme için iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası açmak için arabulucuya başvurmak zorunda mıyım? Hayır. Boşanma davasında zorunlu (dava şartı) arabuluculuk yoktur; doğrudan Aile Mahkemesine dava açabilirsiniz.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürede biter? Evliliğin en az bir yıl sürdüğü ve tarafların tüm sonuçlarda anlaştığı hâllerde çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanabilir; toplam süre mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Bir yıldan kısa evlilikte anlaşmalı boşanma olur mu? Hayır. TMK 166/3 anlaşmalı boşanma için en az bir yıllık evlilik şartı arar; bu süre dolmadan ancak çekişmeli boşanma davası açılabilir.

Çocuğun velayeti her zaman anneye mi verilir? Hayır. Velayet, cinsiyete göre değil çocuğun üstün yararına göre belirlenir (TMK 335-336). Küçük yaş, sağlık, ebeveynlerin durumu gibi etkenler birlikte değerlendirilir.

Yoksulluk nafakası ömür boyu mu ödenir? Kanun "süresiz" ifadesini kullanır; bu, kanunen bir üst süre sınırı konmadığı anlamına gelir. Mahkeme şartlara göre süreli de belirleyebilir ve nafaka TMK 176'daki hâllerde (yeniden evlenme, ölüm, yoksulluğun kalkması vb.) sona erebilir.

Evlilikte alınan ev boşanınca kimde kalır? Tapudaki mülkiyet ile mal rejiminden doğan alacak ayrı konulardır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde diğer eş kural olarak artık değerin yarısı oranında katılma alacağı (para) talep edebilir; malın kendisi kural olarak maliki olan eşte kalır (TMK 236, 239).

Evlenmeden önce sahip olduğum mal paylaşıma girer mi? Hayır. Evlilik öncesi mallar kişisel mal sayılır ve tasfiyeye girmez (TMK 220); ancak bu malın evlilik sırasındaki geliri edinilmiş mal kabul edilir.

Boşanma kararına itiraz süresi ne kadar? Aile Mahkemesi kararına karşı önce istinaf yoluna gidilir; başvuru süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345). İstinaf kararı kesin değilse temyiz süresi de tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m.361).

Ortak velayet mümkün mü? Evet. Tarafların anlaşması ve çocuğun üstün yararına uygun olması hâlinde ortak (müşterek) velayet kararı verilebilir; uygulamada bu daha çok eşlerin işbirliğine açık olduğu dosyalarda gündeme gelir.

Yurt dışında boşandım, Türkiye'de de geçerli mi? Yabancı boşanma kararının Türkiye'de hüküm doğurması için tanıma davası açılması gerekir; aksi hâlde Türkiye nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam edersiniz.

---

Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulamalar değişebilir; güncel durum ve somut dosyanız için mutlaka bir avukata danışınız.

Konsültasyon almak için:

• 📞 +90 552 692 90 90
• 💬 WhatsApp
• 📍 Fatih Mah. Kamuran Yılmazer Cad. No:4, Adliye yanı, Gaziantep