Yabancı Mahkeme Kararı Tanıma-Tenfiz 2026: Boşanma İçin Türkiye'de Süreç

Yurt dışında yaşayan ve orada boşanan Türk vatandaşlarının en sık karşılaştığı sorun şudur: "Almanya'da (ya da başka bir ülkede) boşandım, Türkiye'de de boşanmış sayılır mıyım?" Cevap nettir — hayır. Yabancı bir mahkemenin verdiği boşanma kararı, Türkiye'de tanınmadıkça nüfus kayıtlarında geçerli olmaz; kişi Türkiye'de hâlâ evli görünür. Bu durum yeniden evlenmeden mirasa, mal paylaşımından sosyal güvenliğe kadar pek çok işlemi engeller. Bu rehber, yurt dışı boşanma kararının Türkiye'de tanınması sürecini 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (MÖHUK) çerçevesinde, doğru bilgilerle açıklar.

İçindekiler

1. Tanıma ve Tenfiz Farkı
2. Tanıma Nasıl Yapılır? — MÖHUK Şartları
3. Gerekli Belgeler ve Apostil
4. Yetkili Mahkeme — Nereye Başvurulur?
5. Dava Süreci ve Süre
6. Tanıma Sonrası Türkiye'de Yapılması Gerekenler
7. En Sık Sorulan Ülkeler (Almanya, Hollanda, İngiltere)
8. Sıkça Sorulan Sorular

1. Tanıma ve Tenfiz Farkı

İki kavram sık karıştırılır ama hukuki sonuçları farklıdır:

• Tanıma (MÖHUK m. 58): Yabancı mahkeme kararının Türkiye'de kesin hüküm / kesin delil olarak kabul edilmesidir. İcra (zorla yerine getirme) gerektirmeyen kararlar için yeterlidir. Boşanma kararı, kural olarak tanıma ile Türkiye'de geçerli hâle gelir — çünkü boşanmanın kendisi bir tespittir, icra edilecek bir edim içermez.
• Tenfiz (MÖHUK m. 50): Yabancı kararın Türkiye'de icra edilebilir kılınmasıdır. Kararda nafaka, tazminat veya benzeri ödeme/edim içeren bir hüküm varsa ve bunu Türkiye'de icraya koymak gerekiyorsa tenfiz gerekir.

Kritik fark: Tanımada karşılıklılık (mütekabiliyet) şartı aranmaz. MÖHUK m. 58, tenfiz şartlarına atıf yapar ancak m. 54/1-(a)'daki karşılıklılık şartının tanımada uygulanmayacağını açıkça belirtir. Bu nedenle boşanmanın tanınması, tenfize göre daha kolaydır.

Pratikte: Sadece boşanmış sayılmak ve nüfusu güncellemek istiyorsanız tanıma yeterlidir; yabancı kararda Türkiye'de tahsil edilecek nafaka/tazminat varsa tenfiz gündeme gelir.

2. Tanıma Nasıl Yapılır? — MÖHUK Şartları

Tanıma/tenfiz, yabancı kararın MÖHUK m. 54'teki şartları taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır:

1. Kesinleşmiş karar (m. 50): Yabancı mahkeme kararı, o devletin kanunlarına göre kesinleşmiş olmalıdır.
2. Karşılıklılık (m. 54/a): Yalnızca tenfizde aranır; tanımada aranmaz (m. 58).
3. Münhasır yetki (m. 54/b): Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olmalıdır.
4. Kamu düzeni (m. 54/c): Hüküm, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
5. Savunma hakkı (m. 54/ç): Aleyhine karar verilen taraf, o yer kanunlarına aykırı şekilde gıyabında/savunma hakkı tanınmadan yargılanmış olmamalıdır.

Bu şartlar sağlanıyorsa mahkeme tanıma/tenfiz kararı verir.

3. Gerekli Belgeler ve Apostil

MÖHUK m. 53 uyarınca başvuruya eklenecek temel belgeler:

• Yabancı mahkeme kararının o ülke makamlarınca usulüne uygun onanmış aslı veya onanmış örneği ve onanmış (yeminli) Türkçe tercümesi,
• Kararın kesinleştiğini gösteren, o ülke makamlarınca onanmış belge ve onanmış tercümesi.

Buna ek olarak, ülkesine göre belgelerin Apostil şerhi taşıması gerekir. Almanya, Hollanda, Belçika, İngiltere gibi Lahey Apostil Sözleşmesi tarafı ülkelerde belgeler apostil ile onaylanır; sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı yolu izlenir. Ayrıca güncel nüfus kayıt örneği ve kimlik belgeleri istenir. Belgelerin eksiksiz ve usulüne uygun olması, sürecin hızını doğrudan etkiler.

4. Yetkili Mahkeme — Nereye Başvurulur?

Boşanmanın tanınmasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir (aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar). Yetki bakımından MÖHUK m. 51/2 uygulanır:

• Öncelikle karşı tarafın (davalının) Türkiye'deki yerleşim yeri,
• Yoksa sâkin olduğu yer mahkemesi,
• Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olunan bir yer hiç yoksa, yalnızca Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir.

Dolayısıyla taraflardan birinin Gaziantep'te yerleşim yeri varsa dava Gaziantep Aile Mahkemesi'nde açılabilir; tarafların Türkiye'de hiç yerleşim yeri yoksa dava ancak Ankara/İstanbul/İzmir'de görülür.

5. Dava Süreci ve Süre

Tanıma/tenfiz istemi dilekçe ile yapılır (m. 52) ve basit yargılama usulüne göre incelenir (m. 55). Dilekçe, duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf yalnızca sınırlı sebeplerle — tenfiz şartlarının bulunmadığı veya kararın yerine getirilmiş ya da getirilmesine engel bir sebep doğduğu — itiraz edebilir (m. 55/2).

Süre dosyaya göre değişir: karşı taraf itiraz etmiyor ve belgeler eksiksizse süreç görece hızlı ilerler; tebligat (özellikle yurt dışı tebligat) ve itiraz hâlleri süreyi uzatır. Kesin bir süre taahhüt etmek doğru değildir; dosyanıza özel değerlendirme için avukatınıza danışmanız önerilir.

6. Tanıma Sonrası Türkiye'de Yapılması Gerekenler

Tanıma/tenfiz kararı kesinleştikten sonra:

• Karar nüfus müdürlüğüne bildirilir ve nüfus kaydı "boşanmış" olarak güncellenir.
• Kadın, kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m. 173).
• Nüfus güncellendikten sonra yeniden evlenme, miras ve mal paylaşımı (mal rejimi tasfiyesi) gibi işlemler önündeki engel kalkar.

Yabancı kararda velayet, nafaka veya mal paylaşımına ilişkin hükümler de varsa, bunların Türkiye'de uygulanması için ek (tenfiz) işlemler gerekebilir.

7. En Sık Sorulan Ülkeler (Almanya, Hollanda, İngiltere)

Yurt dışı boşanma tanıma taleplerinde en sık karşılaşılan ülkeler Almanya (en yaygın), Hollanda, Belçika ve İngiltere'dir. Ülkeden bağımsız olarak değişmeyen üç temel adım vardır:

1. Kararın o ülkede kesinleştiğini gösteren belgenin temini,
2. Belgelerin apostil/konsolosluk onayı,
3. Yeminli Türkçe tercüme.

Her ülkenin kesinleşme belgesi ve makam yapısı farklı olduğundan, belge teminini ülkeye uygun yürütmek süreci kolaylaştırır. Avrupa ülkelerinin çoğu Lahey Apostil Sözleşmesi tarafı olduğundan apostil yolu işler. Ülkeye özgü ayrıntılar için dosyanız özelinde değerlendirme yapılması yerinde olur.

8. Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında boşandım, Türkiye'de boşanmış sayılır mıyım? Hayır. Yabancı boşanma kararı Türkiye'de tanınmadıkça nüfus kaydında evli görünmeye devam edersiniz. Tanıma davasıyla karar Türkiye'de geçerli hâle gelir.

Tanıma yapmazsam ne olur? Türkiye'de hâlâ evli sayılırsınız; yeniden evlenemez, mal rejimi tasfiyesi ve miras gibi işlemlerde sorun yaşarsınız.

Tanıma için Türkiye'ye gelmem şart mı? Hayır. Sürecin tamamı, Türkiye'deki bir avukata vekâletname vererek yürütülebilir; bizzat gelmeniz zorunlu değildir.

Eşim Türkiye'de değilse tebligat nasıl yapılır? Karşı tarafa yurt dışı tebligat usulleriyle ulaşılır; bu, süreci uzatabilen bir aşamadır. Belgelerin ve adres bilgisinin doğru olması önemlidir.

Tanıma mı tenfiz mi gerekiyor? Yalnızca boşanmış sayılıp nüfusu güncellemek için tanıma yeterlidir. Yabancı kararda Türkiye'de tahsil edilecek nafaka/tazminat varsa tenfiz gerekir.

Karşılıklılık (mütekabiliyet) şartı tanımada aranır mı? Hayır. Karşılıklılık yalnızca tenfizde aranır; tanımada aranmaz (MÖHUK m. 58).

Tanıma davasının masrafı ne kadar? Masraf; mahkeme harçları ve gider avansı, yeminli tercüme, apostil/konsolosluk onayı ve avukatlık ücretinden oluşur. Harç ve avans tutarları her yıl güncellenir; avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak dosyaya göre belirlenir. Net tutar için görüşmede bilgi verilir.

Yabancı kararda çocuğun velayeti de varsa ne olur? Boşanma kararıyla birlikte verilen velayet hükmü de tanıma kapsamında değerlendirilir. Velayetin Türkiye'de uygulanması veya koşullar değişmişse değiştirilmesi ayrı bir süreç olup, her durumda çocuğun üstün yararı esas alınır.

Yıllar önce boşandım, eski karar yine de tanınır mı? Evet. Tanıma için kararın üzerinden geçen süre kural olarak engel değildir; yıllar önce verilmiş, o ülkede kesinleşmiş bir yabancı boşanma kararı da tanınabilir.

---

Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulamalar değişebilir; somut dosyanız için mutlaka bir avukata danışınız.

Hukuki Destek Alın

Tanıma-tenfiz, yabancılar hukukunun bir parçasıdır; ikamet izni, çalışma izni, vatandaşlık ve uluslararası koruma dahil genel çerçeve için Yabancılar Hukuku Rehberi'ne bakabilirsiniz.

Yabancı mahkeme kararının tanınması/tenfizi, belge temini ve usul yönünden teknik bir alandır; küçük bir eksiklik süreci aylarca uzatabilir. Gaziantep'te yabancılar hukuku ve aile hukuku alanında deneyimli Av. M. Furkan Gür ile ücretsiz ön görüşme için iletişime geçerek, yurt dışı boşanmanızın Türkiye'de tanınması sürecini vekâletname ile (Türkiye'ye gelmeden) yürütebilirsiniz.

Tanıma davası için uzman destek:

• 📞 +90 552 692 90 90
• 💬 WhatsApp