Gaziantep'te Arabuluculuk: Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculuk Rehberi 2026

Gaziantep'te uyuşmazlıkların çözümü için en etkili yollardan biri arabuluculuktur. Son yıllarda dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamı genişletilmiş, mahkemeye göre çok daha hızlı çözüm imkanı sağlanmıştır. Bu rehberde, Gaziantep'te arabuluculuğun ne olduğunu, hangi uyuşmazlıklarda zorunlu olduğunu, yasal sürelerini ve sürecin nasıl işlediğini adım adım anlatıyoruz.

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk, taraflar arasındaki anlaşmazlıkları, tarafsız ve bağımsız üçüncü bir kişi (arabulucu) aracılığıyla uzlaştırmaya dayanan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu). Mahkeme sürecine girmeden ve daha hızlı bir şekilde sorunları çözmek için tercih edilir.

Arabuluculuğun Temel Özellikleri

• Gönüllülük: İhtiyari arabuluculukta taraflar arabuluculuğa katılmayı kabul etmelidir (dava şartı arabuluculukta başvuru zorunlu, sonuç ise yine iradidir)
• Tarafsızlık: Arabulucu her iki tarafa eşit davranır
• Gizlilik: Arabuluculuk görüşmeleri gizli tutulur
• Hızlılık: Mahkeme yolundan çok daha kısa sürede sonuçlanır
• Uygun Maliyet: Mahkeme davaları kadar masraflı değildir

Zorunlu (Dava Şartı) Arabuluculuk Kapsamı

Bazı uyuşmazlıklarda dava açabilmek için önce arabulucuya başvurmak yasal bir dava şartıdır. Yani arabuluculuğa başvurulmadan doğrudan açılan dava, dava şartı yokluğundan reddedilir. Gaziantep'te işletmeler ve vatandaşlar aşağıdaki uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurmak zorundadır.

İş Hukuku Uyuşmazlıkları

İşçi-işveren arasındaki, kanuna/bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ile işe iade taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3).

• İş Sözleşmesi Uyuşmazlıkları: İşçi-işveren arasında tazminat, kıdem tazminatı, mobbing, işe iade davaları
• Alacak ve Tazminat Talepleri: Fazla mesai, yıllık izin, ihbar tazminatı gibi işçilik alacakları
• İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi-manevi tazminat ve rücu talepleri dava şartı arabuluculuk kapsamı dışındadır.

Ticari Uyuşmazlıklar

Türk Ticaret Kanunu'na göre ticari dava sayılan ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak/tazminat talepleri için arabuluculuk dava şartıdır (6102 sayılı TTK m.5/A, 6325 sayılı Kanun m.18/A).

• Ticari Alacak Davaları: Tedarikçi, müşteri, satıcı arasındaki para alacakları
• Şirket / Ortaklık Uyuşmazlıkları: Ortaklar arasındaki parasal ihtilaflar
• Sözleşme Uyuşmazlıkları: Ticari nitelikli hizmet, eser, satış sözleşmelerine ilişkin alacaklar

Tüketici Hukuku Uyuşmazlıkları

Tüketici mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıklarda (belirli parasal sınırın üzerindeki taleplerde) arabuluculuk dava şartıdır (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/A). Gaziantep'te tüketici ile işletme arasındaki tipik anlaşmazlıklar:

• Ürün veya hizmetin kusurlu olması
• Eksik veya yanlış bilgilendirme
• Garantiye ilişkin uyuşmazlıklar
• Para iadesine ilişkin talepler

Kira, Taşınmaz ve Komşu Hukuku Uyuşmazlıkları (01.09.2023'ten itibaren)

7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Kanun'a eklenen ek madde 18/B uyarınca, 01.09.2023 tarihinden itibaren aşağıdaki uyuşmazlıklar da dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamına alınmıştır:

• Kira İlişkisinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar: Kira bedeli, kira tespiti ve tahliye talepleri (kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin talepler bu kapsamın dışındadır)
• Taşınır ve Taşınmazların Paylaştırılması ve Ortaklığın Giderilmesi: İzale-i şuyu (ortaklığın giderilmesi) davaları
• Kat Mülkiyeti Kanunundan Kaynaklanan Uyuşmazlıklar: 634 sayılı Kanun'a dayanan apartman/site yönetimi ihtilafları
• Komşu Hakkından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar: Sınır, gürültü, ışık, taşkın gibi komşuluk hukukundan doğan ihtilaflar

Önemli: Genel taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıkları (örneğin tapu iptal-tescil davaları) bu kapsamda değildir. Yalnızca taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi dava şartı arabuluculuğa tabidir.

Zorunlu Arabuluculukta Yasal Süreler

Dava şartı arabuluculukta süreç, arabulucunun görevlendirilmesinden itibaren işleyen yasal tamamlanma sürelerine bağlıdır. Bu süreler işin türüne göre değişir:

| Uyuşmazlık Türü | Yasal Süre | Uzatma | Dayanak | |---|---|---|---| | İş hukuku (işçi-işveren) | 3 hafta | Zorunlu hallerde +1 hafta (toplam 4 hafta) | 7036 sK m.3/10 | | Ticari uyuşmazlıklar | 6 hafta | Zorunlu hallerde +2 hafta (toplam 8 hafta) | 6325 sK m.18/A | | Tüketici uyuşmazlıkları | 3 hafta | +1 hafta (toplam 4 hafta) | 6502 sK m.73/A | | Kira / paylaştırma / ortaklığın giderilmesi / kat mülkiyeti / komşu hakkı | 3 hafta | +1 hafta (toplam 4 hafta) | 6325 sK ek m.18/B |

Bu süreler arabuluculuk sürecinin yasal tamamlanma süreleridir. Başvurudan görevlendirmeye, toplantı planlamasına ve tarafların müsaitliğine bağlı olarak fiili toplam süreç birkaç hafta daha uzayabilir; ancak mahkeme süreçlerine kıyasla çok daha kısadır.

İhtiyari Arabuluculuk

Dava şartı kapsamına girmeyen, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği uyuşmazlıklarda taraflar gönüllü olarak arabuluculuğa başvurabilir. Bu, mahkeme yolundan çok daha pratik ve ekonomiktir.

İhtiyari Arabuluculuk Yapılabilen Uyuşmazlıklar

• Aile Hukuku: Boşanma, velayet, nafaka gibi tarafların üzerinde tasarruf edebileceği konular (kişinin statüsüne ilişkin hususlar hariç)
• Miras Hukuku: Miras paylaşımı anlaşmazlıkları
• Diğer Para Alacakları: Dava şartı kapsamına girmeyen genel borç ve alacak ilişkileri

Not: Komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar 01.09.2023'ten itibaren ihtiyari değil, dava şartı (zorunlu) arabuluculuğa tabidir; yukarıdaki "Kira, Taşınmaz ve Komşu Hukuku" başlığına bakınız.

Gaziantep'te Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

Arabuluculuk süreci belirli adımlardan oluşur. Gaziantep Adliyesi bünyesindeki Arabuluculuk Bürosu üzerinden yürütülen bu süreç şu şekildedir:

1. Adım: Başvuru

Uyuşmazlığın bir tarafı (veya avukatı) Gaziantep Adliyesi Arabuluculuk Bürosu'na başvuru yapar. Dava şartı arabuluculukta başvuru, görevli arabuluculuk bürosuna yapılır.

Gerekli Belgeler:

• Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri
• Uyuşmazlığın özeti
• Varsa dayanak belge ve deliller
• Arabulucunun seçilmesi (taraflar anlaşmışsa)

2. Adım: Arabulucu Atanması

Taraflar arabulucu üzerinde anlaşmışsa o kişi görevlendirilir. Anlaşamazlarsa arabuluculuk bürosu, sicile kayıtlı arabulucular arasından yetkili bir arabulucu görevlendirir.

3. Adım: İlk Toplantı

İlk toplantıda arabulucu, her iki tarafın da uyuşmazlık konusunu ve sürecin işleyişini anladığından emin olur. Sürece ilişkin bilgilendirme yapılır.

Bu toplantıda:

• Uyuşmazlığın nedenleri değerlendirilir
• Taraflar sürece ilişkin bilgilendirilir
• İleriye dönük plan yapılır

4. Adım: Müzakere Toplantıları

Arabulucu, taraflar arasındaki müzakereleri yönetir. Toplantılar taraflarla ayrı ayrı veya birlikte gerçekleştirilebilir.

Bu aşamada:

• Taraflar kendi talep ve beklentilerini açıklar
• Arabulucu, ortak noktaları bulmaya çalışır
• Çözüm önerileri değerlendirilir
• Uzlaşma imkanları araştırılır

5. Adım: Anlaşma veya Anlaşamama

Anlaşma Hali: Taraflar bir karara varırsa, anlaşma belgesi düzenlenir ve imzalanır (anlaşma belgesinin hukuki gücü için aşağıdaki bölüme bakınız).

Anlaşamama Hali: Taraflar uzlaşamazsa, arabulucu bu durumu son tutanağa geçirir. Dava şartı arabuluculukta bu tutanak, daha sonra açılacak davanın ön koşuludur.

Gaziantep'te Arabuluculuk Ücreti (2026 Asgari Ücret Tarifesi)

Arabuluculuk ücreti, her yıl Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanıp Resmî Gazete'de yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenir (6325 sayılı Kanun m.7). Aşağıdaki rakamlar 26.12.2025 tarihli (Resmî Gazete sayı 33119) 2026 Yılı Tarifesine dayanmaktadır. Ücretin yapısı, uyuşmazlığın konusunun para olup olmamasına göre değişir.

A) Konusu Para Olmayan Uyuşmazlıklar (Saatlik Maktu Ücret)

Konusu para ile ölçülemeyen uyuşmazlıklarda, taraf başına ve saatlik maktu ücret uygulanır. İki taraflı uyuşmazlıkta yaklaşık taraf başına saatlik tutarlar:

| Uyuşmazlık Türü | Yaklaşık Saatlik Ücret (taraf başına) | |---|---| | Aile uyuşmazlıkları | ~1.000 TL | | Tüketici / kira / komşu hukuku / kat mülkiyeti | ~1.000 TL | | İş uyuşmazlıkları | ~1.130 TL | | Ticari uyuşmazlıklar | ~1.500 TL |

Taraf sayısı arttıkça ücret artar. İş uyuşmazlıklarında anlaşmama halinde ilk 2 saatlik ücret, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

B) Konusu Para Olan Uyuşmazlıklar (Yüzdesel Dilim — Tek Arabulucu)

Anlaşma sağlanan ve konusu para olan uyuşmazlıklarda ücret, anlaşılan tutar üzerinden dilimli (her dilim kendi oranıyla) hesaplanır:

| Dilim | Oran | |---|---| | İlk 600.000 TL | %6 | | Sonraki 960.000 TL | %5 | | Sonraki 1.560.000 TL | %4 | | Sonraki 3.120.000 TL | %3 | | Sonraki 9.360.000 TL | %2 | | Sonraki 12.480.000 TL | %1,5 | | Sonraki 24.960.000 TL | %1 | | 53.040.000 TL üzeri | %0,5 |

Birden fazla arabulucunun görev yaptığı durumlarda oranlar daha yüksektir (ilk dilim %9'a kadar çıkabilir). Tüm ücretlere ayrıca %20 KDV eklenir.

C) Anlaşma Halinde Maktu Asgari Ücret

Para olan uyuşmazlıklarda dahi, yüzdesel hesabın altında kalsa bile uygulanacak maktu asgari ücretler vardır:

• İş, tüketici, kira/taşınmaz/komşu hukuku ve kat mülkiyeti uyuşmazlıkları: 9.000 TL (2025'te bu grup 6.000 TL idi → yaklaşık %50 artış)
• Ticari uyuşmazlık ve ortaklığın giderilmesi: 13.000 TL
• Aile uyuşmazlıkları için ayrı maktu ücret belirlenmiştir

Önemli — güncel tutarı teyit edin: Yukarıdaki rakamlar 26.12.2025 tarihli 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi içindir ve her takvim yılı Aralık ayında güncellenir. Dilim eşik tutarları da yıllık olarak değişebilir. Bu nedenle somut bir hesap için güncel rakamlar, başvuru tarihinde yürürlükte olan ve Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı (adb.adalet.gov.tr) ile Resmî Gazete'de yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinden teyit edilmelidir.

Ücretin Paylaşımı

Aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücreti taraflarca eşit olarak karşılanır. İş uyuşmazlıklarında anlaşmama halinde ilk 2 saatlik ücretin Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığı yukarıda belirtilmiştir.

Anlaşma Belgesinin Hukuki Gücü

Arabuluculuk sonucunda taraflar anlaşırsa düzenlenen anlaşma belgesinin icra edilebilirliği, belgenin nasıl imzalandığına bağlıdır (6325 sayılı Kanun m.18).

İcra Edilebilirlik Kuralları

• Doğrudan ilam niteliği: Anlaşma belgesi, taraflar ve avukatları ile arabulucu tarafından birlikte imzalanırsa, bu belge ilam (mahkeme kararı) niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icraya konabilir (m.18/4).
• İcra edilebilirlik şerhi gerektiren haller: Anlaşma belgesi yukarıdaki şekilde imzalanmamışsa, icra edilebilmesi için ilgili sulh hukuk mahkemesinden "icra edilebilirlik şerhi" alınması gerekir (m.18/2). Şerh alındıktan sonra belge ilam niteliği kazanır ve icra müdürlüğü aracılığıyla uygulanabilir.
• Gizlilik: Arabuluculuk görüşmeleri gizlidir; süreçte paylaşılan bilgiler kamuya açık değildir.
• Sadelik: Anlaşma belgesi, üzerinde uzlaşılan hususları açık ve anlaşılır biçimde içerir.

Gaziantep'te Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılır?

Gaziantep'te resmi arabuluculuk başvuruları, Gaziantep Adliyesi bünyesindeki Arabuluculuk Bürosu üzerinden yapılır (6325 sayılı Kanun m.15/B). Dava şartı arabuluculukta başvuru, yetkili (görevli) arabuluculuk bürosuna yapılır; büronun bulunmadığı yerlerde görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü bu görevi yürütür.

Not: Güncel iletişim ve adres bilgileri için Gaziantep Adliyesi Arabuluculuk Bürosu ile resmi kanallar üzerinden iletişime geçilmesi önerilir. Bu rehberde doğrulanmamış telefon veya e-posta bilgisine yer verilmemiştir.

Sicile Kayıtlı Arabulucular ve Hukuk Bürolarından Destek

Resmi büro dışında, Adalet Bakanlığı arabulucu siciline kayıtlı arabulucular ve bu alanda hizmet veren hukuk büroları da süreçte taraflara destek olur. Ücretler yukarıda açıklanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde belirlenir.

Avukatla Arabuluculuğa Katılmanın Önemi

Gaziantep'te arabuluculuk sürecinde avukat bulundurulması çok önemlidir. Deneyimli bir avukat:

• Tarafınızı temsil eder ve hak ve menfaatlerinizi korur
• Anlaşma belgesinin doğru, açık ve icra edilebilir şekilde düzenlenmesini sağlar
• Müzakerelerde stratejik destek verir
• Uyuşmazlıkla ilgili hukuki açıdan rehberlik sunar
• Arabuluculuk başarısız olursa dava sürecine hazırlık yapar

Avukatın Rolü

1. Başvuru Hazırlama: Yazılı başvuru ve destekleyici belgeler
2. Müzakerelerde Temsiliyet: Taraf adına müzakereyi yürütme
3. Belge Gözden Geçirmesi: Anlaşma belgesinin hukuki doğruluğu ve icra edilebilirliği
4. Uygulama Takibi: Anlaşmanın uygulanmasının denetlenmesi

Arabuluculuğun Avantajları ve Dezavantajları

Avantajları

• Hızlılık: Mahkeme davası yıllar sürebildiği halde, arabuluculuk birkaç hafta içinde sonuçlanabilir
• Uygun Maliyet: Mahkeme sürecindeki yargılama giderlerinden çok daha azdır
• Gizlilik: Ticari veya kişisel bilgilerin gizli tutulması
• Taraf Memnuniyeti: Çözüm tarafların iradesiyle oluştuğu için memnuniyet daha yüksektir
• İlişkiye Saygı: Taraflar arasındaki ilişki devam ettirilebilir

Dezavantajları

• Karşılıklı İrade Gerekliği: Taraflardan biri anlaşmaya yanaşmazsa süreç anlaşmama ile sonuçlanabilir
• Anlaşmama Riski: Anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gitmek gerekir
• Süreç Sınırları: Mahkemedeki kapsamlı delil incelemesi arabuluculukta yapılmaz

Gaziantep'te Arabuluculuk Rehberi: Özet

Gaziantep'te arabuluculuk, uyuşmazlıkların hızlı ve ekonomik şekilde çözülmesinin en etkili yollarından biridir. 01.09.2023'ten itibaren genişletilen dava şartı arabuluculuk kapsamı, hem bireyler hem de işletmeler için süreci daha erişilebilir hale getirmiştir.

Başlıca Noktalar:

• Dava şartı (zorunlu) arabuluculuk: İş, ticari, tüketici uyuşmazlıkları ile kira, taşınmaz paylaştırması/ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları
• Yasal süreler: İş 3 (+1) hafta; ticari 6 (+2) hafta; tüketici ve kira/komşu/kat mülkiyeti 3 (+1) hafta
• Ücret: Konusu para olmayan işlerde saatlik maktu; konusu para olan işlerde dilimli yüzdesel ücret + anlaşma halinde maktu asgari (9.000 / 13.000 TL) + %20 KDV — güncel tutar her yıl Resmî Gazete'deki tarifeden teyit edilmelidir
• Sonuç: Avukatlarla birlikte imzalanan anlaşma belgesi ilam niteliğindedir; aksi halde sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınır

---

Gaziantep'te arabuluculuk konusunda hukuki destek almak için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçebilirsiniz. Deneyimli arabuluculuk temsiliyeti ve müzakere stratejisi ile uyuşmazlığınızın hızlı çözümüne yardımcı olur.