Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 86 ve 87. maddelerinde düzenlenmiştir. Suçun cezası; yaralanmanın ağırlığına, kimin işlediğine ve ortaya çıkan neticeye göre önemli ölçüde değişir. Bu rehberde, kasten yaralama suçunun türlerini, güncel cezalarını ve mümkün olan hukuki savunmaları açıklıyoruz.

Önemli not: Aşağıdaki ceza miktarları, 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikleri yansıtmaktadır. Ceza alt ve üst sınırları zaman içinde mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. Somut davanızdaki güncel ceza miktarı için mutlaka bir avukata danışınız.

Suçun Sınıflandırması

Türk Ceza Kanunu'nda resmî olarak "basit yaralama" veya "ağır yaralama" şeklinde bir kategori yoktur. Suç; temel hal (TCK 86/1), daha az cezayı gerektiren hal (TCK 86/2), nitelikli haller (TCK 86/3) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87) olarak ayrılır.

Temel Hal (TCK 86/1)

Bir kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, kasten yaralama suçunu işlemiş olur. Bu temel haldir ve cezası 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (TCK 86/1).

Temel hal kural olarak şikâyete bağlı değildir; savcılık tarafından resen (kendiliğinden) soruşturulur.

Daha Az Cezayı Gerektiren Hal — Hafif Yaralama (TCK 86/2)

Yaralamanın etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif ise, ceza daha düşüktür: 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezası (TCK 86/2). Hâkim bu seçimlik cezalardan birini uygular.

Bu hal, mağdurun şikâyetine bağlıdır; mağdur şikâyetçi olmazsa veya şikâyetinden vazgeçerse soruşturma/kovuşturma yapılamaz. Suçun kadına karşı işlenmesi halinde alt sınır 9 aydan az olamaz.

Eski metinlerde geçen "4 ay – 1 yıl" aralığı 7550 sayılı Kanun değişikliği öncesine aittir; güncel hafif yaralama cezası 6 aydan başlar.

Nitelikli Haller — Cezayı Artıran Durumlar (TCK 86/3)

Kasten yaralama suçu aşağıdaki hallerde işlenirse ceza yarı oranında artırılır ve suç şikâyet aranmaksızın resen takip edilir (TCK 86/3):

• a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,
• b) Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda olan kişiye karşı,
• c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
• d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle,
• e) Silahla,
• f) Canavarca hisle.

Önemli istisna: Suç canavarca hisle işlenirse ceza yarı oranında değil, bir kat (iki katına) artırılır (TCK 86/3-f).

Dikkat: "İşkence" ayrı bir suçtur (TCK 94-96) ve kasten yaralamanın nitelikli hallerinden değildir. Nitelikli hallerde doğru kavram "canavarca his"tir.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK 87)

Yaralama; kalıcı işlev kaybı, organ yitimi, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokma gibi ağır sonuçlara yol açtığında, suç neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama olarak değerlendirilir (TCK 87). Bu durumda tek bir ceza aralığı uygulanmaz; ceza, ortaya çıkan neticenin ağırlığına göre kademeli olarak artar:

• TCK 87/1: Duyu veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması, sürekli konuşma güçlüğü, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum veya gebe kadına karşı işlenip erken doğuma neden olma gibi hallerde, temel cezaya göre belirlenen ceza bir kat artırılır; bu hallerde verilecek ceza 4 yıldan az olamaz (87/3 yoluyla işlenmişse 6 yıldan az olamaz).
• TCK 87/2: İyileşmesi olanaksız hastalık veya bitkisel hayata girme, duyu ya da organlardan birinin işlevinin yitirilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneklerinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği, gebe kadına karşı işlenip çocuk düşürme gibi en ağır hallerde ceza iki kat artırılır.
• TCK 87/3: Yaralama sonucu kemik kırığı veya çıkığı meydana gelmişse, ceza kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır.
• TCK 87/4 — Ölüm Neticesi: Kasten yaralama sonucu ölüm meydana gelirse; birinci fıkra (87/1) kapsamındaki hallerde 10 yıldan 14 yıla kadar, üçüncü fıkra (TCK 86/3'teki nitelikli haller) kapsamındaki hallerde ise 14 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Eski rehberlerde geçen "1 ile 18 yıl arası" tek aralık doğru değildir. TCK 87'de ceza, neticenin türüne göre yukarıdaki gibi kademelidir.

Yasal Savunmalar

Meşru Müdafaa

Meşru müdafaa (TCK 25), kendisine veya bir başkasına yönelen, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, o anda ve hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde def etmek zorunluluğuyla işlenen fiilleri kapsar. Şartları varsa faile ceza verilmez.

Haksız Tahrik

Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlenen suçta, fail haksız tahrik hükümlerinden yararlanabilir (TCK 29). Bu durumda ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir.

Hukuki Prosedürler — Şikâyet, Uzlaştırma ve HAGB

• Şikâyet: Yalnızca hafif yaralama (TCK 86/2) ve ihmali davranışla kasten yaralama (TCK 88) şikâyete bağlıdır. Temel hal (TCK 86/1) ve tüm nitelikli haller (TCK 86/3) resen takip edilir; şikâyet aranmaz.
• Uzlaştırma: Uzlaştırmaya yalnızca temel hal (86/1), hafif hal (86/2) ve ihmali davranışla yaralama (88) tabidir; nitelikli haller (86/3) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (87) uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK 253, "üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88"). Soruşturma aşamasında taraflar uzlaşırsa dava açılmaz.
• Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): Yargılama sonunda hükmolunan hapis cezası 2 yıl veya daha az ise ve kanuni şartlar varsa, HAGB uygulanabilir (CMK 231/5). HAGB, sanığın belirli bir denetim süresi içinde yeni bir suç işlememesi halinde hükmün hukuki sonuç doğurmamasını sağlar. Bu, erteleme (TCK 51) kurumundan farklı bir uygulamadır.

Pratik Rehberlik

Kasten yaralama davalarında adli tıp raporu (özellikle "basit tıbbi müdahale ile giderilebilir" ifadesi), tanık beyanları ve güvenlik kamerası görüntüleri; suçun türünü, yaralanmanın ağırlığını ve doğru ceza maddesini belirlemede kritik öneme sahiptir. Yaralanmanın TCK 86/2 (hafif) mi yoksa TCK 86/1 (temel) ya da TCK 87 (ağır netice) kapsamında mı olduğu, davanın seyrini ve cezayı doğrudan etkiler.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Basit (hafif) yaralama cezası nedir? Basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama (TCK 86/2) cezası 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır ve şikâyete bağlıdır. Kadına karşı işlenirse alt sınır 9 aydan az olamaz.

Silahla yaralamanın cezası daha mı ağırdır? Evet. Silahla işlenen kasten yaralamada ceza yarı oranında artırılır ve suç şikâyet aranmaksızın resen takip edilir (TCK 86/3-e).

Kasten yaralama sonucu ölüm gerçekleşirse ne olur? Bu durumda TCK 87/4 uygulanır. Temel hal kapsamındaki yaralamada 10–14 yıl, nitelikli haller (TCK 86/3) kapsamında ise 14–18 yıl hapis cezası söz konusudur. Bu, kasten öldürme suçundan farklıdır; failin öldürme kastı olmadan yaralama kastıyla hareket etmesi esas alınır.

Yaralama suçunda uzlaşma mümkün mü? Uzlaştırmaya yalnızca temel hal (86/1), hafif hal (86/2) ve ihmali davranışla yaralama (88) tabidir; nitelikli haller (86/3) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (87) uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK 253). Tarafların uzlaşması davayı sonlandırabilir.

Ceza ertelenebilir veya HAGB uygulanabilir mi? Hükmolunan hapis cezası 2 yıl veya daha az ise ve şartları varsa Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ya da erteleme uygulanabilir. Bu, somut olaya ve sanığın sabıka durumuna bağlıdır.

Gaziantep Yaralama Avukatı — Profesyonel Destek

Gaziantep'te kasten yaralama suçu kapsamında soruşturma veya kovuşturma ile karşı karşıyaysanız ya da yaralama mağduruysanız, sürecin ilk aşamasından itibaren bir ceza avukatından destek almanız haklarınızın korunması açısından büyük önem taşır. Adli tıp raporunun doğru yorumlanması, uzlaştırma sürecinin değerlendirilmesi ve etkili bir savunma stratejisi davanın sonucunu belirler.

Av. M. Furkan Gür, Gaziantep'te ceza hukuku avukatı olarak müvekkillerine hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Detaylı bilgi ve randevu için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ceza davasının genel süreci için ceza davası rehberi'ne bakabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuza özel değerlendirme için bir avukata başvurunuz.