İcra Takibi Nasıl Başlatılır? Aşamalar, Süreler ve İtiraz (2026 Güncel)

İcra takibi, ödenmeyen bir alacağın devlet eliyle (icra dairesi aracılığıyla) tahsil edilmesini sağlayan hukuki süreçtir. Tüm usul, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümlerine tabidir. Bu rehber, takibin türlerini, aşamalarını, sürelerini ve borçlunun itiraz haklarını güncel mevzuat ışığında açıklar.

Hızlı cevap: Elinizde mahkeme kararı (ilam) varsa ilamlı takip, yoksa (fatura, senet, sözleşme, cari hesap vb.) ilamsız takip başlatırsınız. İcra dairesi borçluya ödeme emri (ilamsız) veya icra emri (ilamlı) gönderir; borçlunun 7 gün içinde itiraz/ödeme hakkı vardır. İlamsız takipte itiraz, takibi kendiliğinden durdurur; alacaklı bunu aşmak için mahkemeye başvurur.

İlamlı ve İlamsız İcra Takibi Farkı

İcra takibinin türü, elinizdeki belgeye göre belirlenir ve süreç buna göre değişir:

| | İlamlı Takip | İlamsız Takip | | -- | -- | -- | | Dayanak | Mahkeme ilamı veya ilam niteliğinde belge (İİK m.38) | Herhangi bir alacak — belge şart değil | | Gönderilen belge | İcra emri (İİK m.32) | Ödeme emri (İİK m.60) | | İtirazın etkisi | İtiraz takibi durdurmaz | İtiraz takibi kendiliğinden durdurur (m.66) | | Tipik kullanım | Nafaka, tazminat, kesinleşmiş alacak | Fatura, bono/çek, kira, cari hesap |

İlam niteliğinde belgeler (İİK m.38): mahkeme huzurunda yapılan sulh ve kabuller, kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içeren noter senetleri gibi belgeler ilam gibi takibe konu olur.

İcra Takibi Aşamaları

Aşama 1 — Takip Talebi

Alacaklı (veya avukatı), yetkili icra dairesine takip talebi verir. Talepte alacağın tutarı, faiz başlangıcı, dayanağı ve tarafların bilgileri yer alır. Dosya numarası verilir ve gerekli harç/avans yatırılır.

Aşama 2 — Ödeme Emri / İcra Emri

İcra dairesi borçluya tebligat gönderir:

• İlamsız takipte ödeme emri: Borçlu 7 gün içinde borcu ödemeli ya da itiraz etmelidir (İİK m.60, m.62).
• İlamlı takipte icra emri: Borçluya 7 gün içinde borcu ödemesi, aksi halde cebri icra yapılacağı ihtar edilir (İİK m.32).

Aşama 3 — İtiraz (Yalnızca İlamsız Takipte)

Borçlu, ödeme emrine 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi kendiliğinden durdurur (İİK m.66). Borçlu, sebep göstermeden itiraz edebilir; yalnızca imzaya itiraz ediyorsa bunu ayrıca ve açıkça belirtmelidir.

İlamlı takipte itiraz bu işlevi görmez; borçlu ancak icranın geri bırakılması (İİK m.33) yoluna, kural olarak istinaf/temyiz ve teminatla başvurabilir.

Aşama 4 — Alacaklının İtirazı Aşması

İtiraz üzerine duran takipte alacaklının iki yolu vardır:

• İtirazın iptali davası (İİK m.67): Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede alacağını ispatlar. Borçlunun itirazı haksız bulunursa, talep üzerine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.
• İtirazın kaldırılması (İİK m.68): Alacak; imzası ikrar edilmiş senet, resmî belge gibi kanunda sayılan belgelere dayanıyorsa, alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyerek daha hızlı sonuç alabilir.

Aşama 5 — Haciz

Takip kesinleştiğinde (itiraz edilmemiş ya da itiraz aşılmışsa) alacaklı haciz talep eder (İİK m.78). Borçlunun malvarlığı; UYAP üzerinden taşınmaz (tapu), araç, banka hesabı ve diğer hak/alacaklar sorgulanarak haczedilir.

• Maaş haczi: Maaş ve ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; ancak (nafaka borçları hariç) dörtte birinden az da kesilemez (İİK m.83).
• Haczedilemeyen mallar: Borçlu ve ailesinin yaşamı için zorunlu eşyalar gibi kalemler kısmen veya tamamen haciz dışıdır (İİK m.82).

Aşama 6 — Satış (UYAP Elektronik Açık Artırma)

Önemli güncelleme: 2021'deki değişiklikle (7343 sayılı Kanun) gazete ilanlı klasik müzayede sistemi kaldırılmıştır. Haczedilen mallar artık UYAP'a entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden açık artırma ile satılır (İİK m.111/b).

• Açık artırmada teklif verme süresi 7 gündür.
• Artırmanın son dakikalarında verilen teklifler süreyi uzatır (sniping önlemi).
• Satış bedeli, masraflar düşüldükten sonra alacaklı(lar)a ödenir; birden fazla alacaklı varsa sıra cetveli düzenlenir (İİK m.140 vd.). Artan bedel borçluya iade edilir.

İcra Takibinde Süreler — Hızlı Referans

| İşlem | Süre | Dayanak | | -- | -- | -- | | Ödeme emrine itiraz (ilamsız) | 7 gün | İİK m.62 | | İcra emrinde ödeme (ilamlı) | 7 gün | İİK m.32 | | İtirazın iptali davası açma | 1 yıl | İİK m.67 | | Elektronik artırmada teklif verme | 7 gün | İİK m.111/b |

Haciz Türleri ve Kapsamı

Haciz, borçlunun malvarlığına icra yoluyla el konulmasıdır; uygulamada farklı türleri ve sınırları vardır:

• Kesin (icrai) haciz: Takip kesinleştikten sonra alacağın tahsili için konulan asıl hacizdir (İİK m. 78).
• Maaş ve ücret haczi: Maaşın en fazla dörtte biri haczedilebilir; nafaka alacakları bu sınırın istisnasıdır ve maaştan öncelikle kesilir (İİK m. 83).
• Haczedilemeyen mallar: Borçlu ve ailesinin geçimi için zorunlu ev eşyaları ile mesleğin icrası için gerekli araçlar gibi kalemler kısmen veya tamamen haciz dışındadır (İİK m. 82).
• Taşınır/taşınmaz ve hak haczi: Araç, banka hesabı, tapu kaydı ve üçüncü kişilerdeki alacaklar UYAP üzerinden sorgulanarak haczedilebilir.

İhtiyati Haciz: Alacağı Önceden Güvence Altına Almak (İİK m. 257)

Borçlunun mal kaçırma ihtimali varsa, alacaklı dava veya takip kesinleşmeden önce ihtiyati haciz ile alacağını güvenceye alabilir. İİK m. 257'ye göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun taşınır/taşınmaz mallarını ve alacaklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçta ise yalnızca borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması ya da mallarını kaçırma/kaçma hazırlığı gibi hâllerde mümkündür.

İhtiyati haciz mahkeme kararıyla verilir ve sıkı sürelere tabidir: alacaklı, kararın tarihinden itibaren 10 gün içinde icra dairesinden infazını istemek (İİK m. 261), haczin uygulanmasından itibaren de 7 gün içinde asıl takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır (İİK m. 264). Bu süreler kaçırılırsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır. Alacaklıdan kural olarak teminat alınır.

İstihkak İddiası: Haczedilen Mal Üçüncü Kişinin İse (İİK m. 96-97)

Haczedilen bir malın gerçekte borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğu ileri sürülürse istihkak kurumu devreye girer. Borçlu malı başkasının mülkü olarak gösterir ya da üçüncü kişi mal üzerinde hak iddia ederse, icra dairesi bunu tutanağa geçirir ve taraflara bildirir (İİK m. 96). İlgililer, haczi öğrendikleri tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalıdır; aksi hâlde aynı takipte bu hakkı kaybederler.

İstihkak iddiasına itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gönderilir; mahkeme takibin devamına veya talikine (durdurulmasına) karar verir ve istihkak davası basit yargılama usulüyle görülür (İİK m. 97). Haksız çıkan taraf aleyhine tazminata hükmedilebilir. Bu nedenle gerek borçlunun gerek üçüncü kişinin süreyi ve usulü doğru yönetmesi kritiktir.

İtiraz Sebepleri ve Borca İtiraz

Borçlu ödeme emrine; borcun bulunmadığı, ödendiği, zamanaşımına uğradığı veya imzanın kendisine ait olmadığı gibi gerekçelerle itiraz edebilir. İmzaya itiraz, ayrıca ve açıkça yapılmazsa borç ikrar edilmiş sayılabilir. İtirazın sonuçları (takibin durması, ispat yükü) doğru yönetilmediğinde hak kaybı yaşanabilir; bu nedenle teknik destek önemlidir.

İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması farklı yollardır: itirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılır ve alacaklı her türlü delille alacağını ispatlayabilir. Elinde İİK m.68'de sayılı belge (imzası ikrar edilmiş senet, resmî belge vb.) bulunan alacaklı ise daha hızlı olan itirazın kaldırılması yoluyla icra mahkemesine başvurabilir. Yolun doğru seçilmesi, hem süre hem de masraf açısından belirleyicidir.

İcra İşlemlerine Karşı Şikayet (İİK m. 16)

İcra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemler kanuna aykırı veya olaya uygun değilse, ilgililer icra mahkemesine şikayet yoluna başvurabilir. Şikayet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır (İİK m. 16). Bir hakkın hiç yerine getirilmemesi ya da sebepsiz yere sürüncemede bırakılması hâlinde ise şikayet süreye bağlı değildir, her zaman yapılabilir. Şikayet; itiraz veya dava ile karıştırılmamalıdır — itiraz borcun esasına, şikayet ise dairenin usule aykırı işlemine yöneliktir.

Aciz Vesikası: Alacak Tahsil Edilemezse (İİK m. 143)

Haciz sonucunda borçlunun haczedilebilir malı bulunmaz ya da bulunan mallar alacağı karşılamazsa, icra dairesi alacaklıya kalan miktar için aciz vesikası düzenler (İİK m. 143). Haczi kabil mal hiç bulunamadığında, düzenlenen haciz tutanağı da aciz vesikası hükmündedir (İİK m. 105). Aciz vesikası harç ve vergiye tabi değildir ve borcun ikrarını içeren bir belge niteliği taşır.

Bu belgenin alacaklıya sağladığı başlıca avantajlar şunlardır: alacaklı, vesikayı aldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yeniden takibe geçerse borçluya tekrar ödeme emri tebliğine gerek kalmaz; ayrıca aciz vesikasına bağlanan borç, borçluya karşı düzenlenme tarihinden itibaren yirmi yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Buna karşılık aciz vesikasında yazılı alacak için faiz istenemez. Borçlu sonradan mal edindiğinde, alacaklı bu belgeye dayanarak takibi yenileyebilir.

Borçlunun Taksitle Ödeme Hakkı (İİK m. 111)

İcra takibiyle karşılaşan borçlu, malları satışa çıkmadan önce borcunu taksitle ödeyerek satışı durdurabilir. İİK m. 111'e göre borçlu, alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve birinci taksiti derhal öderse icra işlemi durur. Bunun için belirli şartlar aranır: borçlunun yeterli miktarda malının haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, taksitlerin aydan aya ödenmesi ve toplam sürenin üç ayı geçmemesi gerekir.

Ayrıca borçlu ile alacaklı, haciz öncesinde veya sonrasında icra dairesinde bir taksitlendirme sözleşmesi yapabilir; bu hâlde sözleşmenin devamı süresince kanundaki bazı süreler işlemez. Ancak taksitlerden biri zamanında ödenmezse icra işlemleri ve süreler kaldığı yerden devam eder. Bu yol, borçlunun malvarlığını satıştan kurtarması için pratik bir imkân sağlar; alacaklı açısından da tahsilatı hızlandırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra takibi nasıl başlatılır?

Yetkili icra dairesine takip talebi verilir; daire borçluya ödeme emri (ilamsız) veya icra emri (ilamlı) gönderir. Borçlu 7 gün içinde ödemez veya (ilamsızda) itiraz etmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir (İİK m.62). İtiraz, takibi kendiliğinden durdurur.

İcra takibine itiraz edersem ne olur?

İlamsız takipte itiraz takibi durdurur. Alacaklı, itirazın iptali davası (1 yıl içinde, genel mahkeme) veya elindeki belgeyle itirazın kaldırılması (icra mahkemesi) yoluna başvurarak takibe devam edebilir. Haksız itiraz halinde borçlu, icra inkâr tazminatı ödeyebilir.

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?

Kural olarak maaş ve ücretin en fazla dörtte biri haczedilir (İİK m.83). Nafaka alacaklarında bu sınır uygulanmaz; nafaka, maaştan öncelikle kesilir. Nafaka alacaklarının takibinde icra vekalet ücretinin nasıl hesaplandığı ise ayrı bir konudur.

Haczedilen mal nasıl satılır?

2021 değişikliğinden bu yana satış, UYAP Elektronik Satış Portalı üzerinden açık artırma ile yapılır (İİK m.111/b). Teklif verme süresi 7 gündür; gazete ilanlı klasik müzayede sistemi kaldırılmıştır.

İhtiyati haciz ile kesin haciz arasındaki fark nedir?

İhtiyati haciz, dava veya takip kesinleşmeden önce borçlunun mallarını geçici olarak güvence altına alan tedbirdir (İİK m.257); genellikle teminat karşılığında verilir ve belirli sürelerde (10 gün infaz, 7 gün asıl takip/dava) desteklenmezse hükümsüz kalır. Kesin (icrai) haciz ise takip kesinleştikten sonra alacağın tahsiline yönelik kalıcı hacizdir.

Haczedilen eşya bana aitse ne yapabilirim?

Haczedilen mal borçluya değil size aitse, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalısınız (İİK m.96). İtiraz üzerine uyuşmazlık icra mahkemesinde basit yargılama usulüyle çözülür (İİK m.97). Mülkiyetinizi belgeleyen delilleri (fatura, sözleşme, tapu vb.) hazır bulundurmanız önemlidir.

Borçlunun hiç malı yoksa alacağım ne olur?

Haczedilebilir mal bulunamazsa icra dairesi size aciz vesikası verir (İİK m.143). Bu belgeyle borçlu sonradan mal edindiğinde takibi yenileyebilir; ayrıca bir yıl içinde tekrar takibe geçerseniz yeni ödeme emrine gerek kalmaz. Ancak aciz vesikasındaki alacak için faiz işletilemez.

İcra müdürünün işlemi hatalıysa ne yapabilirim?

İcra dairesinin kanuna veya olaya aykırı işlemine karşı, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet edebilirsiniz (İİK m.16). Bir hakkın hiç yerine getirilmemesi veya işlemin sürüncemede bırakılması hâlinde şikayet süresizdir.

---

Güncellik: Bu rehber, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun yürürlükteki hükümleri (7343 sayılı Kanun ile getirilen elektronik satış sistemi dâhil) esas alınarak hazırlanmıştır. Somut durumda süre ve usuller dosyanın özelliğine göre değişebilir.

İlgili İcra Rehberleri

İcra ve iflas hukukunun sık karşılaşılan özel konularını ayrıntılı ele aldığımız rehberler:

• Çek, senet ve kambiyo takibi: Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibin işleyişi ve itiraz usulü. → Detay: Çek-Senet Kambiyo İcra Rehberi
• İcra ihale ve satış süreci: Haczedilen malın UYAP elektronik açık artırmayla satışı ve ihaleye katılım. → Detay: İcra İhale Satışı Rehberi
• Konkordato: Borçlunun borçlarını mahkeme gözetiminde yapılandırması; alacaklılar açısından süreç. → Detay: Konkordato Rehberi

Hukuki Destek Alın

İcra takibi, hem alacaklı hem borçlu için sürelerin ve usulün titizlikle yönetilmesini gerektirir. Gaziantep'te icra hukuku avukatı olarak Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçerek haklarınızı koruyabilirsiniz.

Telefon: 0552 692 90 90

İcra takibinin doğru başlatılması, itirazların zamanında ve usulüne uygun yapılması, haciz ve satış süreçlerinin takibi açısından uzman avukat desteği hak kaybını önler.